Một buổi chụp ảnh cosplay riêng, ngoài sự kiện, cho bạn thứ mà sảnh sự kiện đông đúc khó cho được: bối cảnh hợp nhân vật, ánh sáng chọn được, thời gian để tạo dáng kỹ. Để buổi chụp suôn sẻ, cần làm bốn việc: chọn bối cảnh gần với thế giới của nhân vật, xin phép nơi chụp nếu đó không phải chỗ công cộng tự do, chọn giờ có ánh sáng đẹp và thời tiết dễ chịu, và tính trước các rủi ro an toàn như giao thông, độ cao, nắng nóng, nước.
Bài này hướng dẫn từ khâu lên ý tưởng tới khi dọn dẹp ra về: so sánh các loại bối cảnh hay dùng, quy trình xin phép địa điểm, cách chọn giờ, danh sách an toàn, những thứ cần mang theo, và cách ứng xử với người xung quanh khi bạn mặc trang phục nổi bật ở nơi công cộng. Thoả thuận về quyền dùng ảnh với người chụp có một bài riêng trong cùng chuyên mục.
Bắt đầu từ nhân vật: bối cảnh nào kể được câu chuyện
Bối cảnh tốt không cần giống y hệt cảnh trong tác phẩm, mà cần gợi được không khí của nhân vật. Một kiếm sĩ lang thang hợp với đồi cỏ, rừng thưa, con đường đất. Một nhân vật học đường hợp với hành lang, sân trường, bậc thềm, quán nhỏ. Nhân vật thành phố tương lai hợp với cầu vượt bộ hành, bãi đỗ xe nhiều tầng vào lúc vắng, toà nhà kính phản chiếu. Nhân vật cổ trang hợp với vườn cây, mặt hồ, tường gạch cũ.
Trước khi đi tìm chỗ, hãy viết ra ba bốn từ mô tả không khí bạn muốn: tĩnh lặng, u buồn, rực rỡ, hiện đại, cổ kính. Sau đó liệt kê những yếu tố cụ thể: cây xanh, nước, bậc thang, cửa sổ, ánh đèn. Từ danh sách đó, bạn sẽ nhận ra nhiều nơi quen thuộc quanh mình có thể dùng được, không nhất thiết phải đi xa.
Một nguyên tắc nữa là tránh những bối cảnh có nhiều chữ, biển quảng cáo, logo lớn, vì chúng kéo mắt người xem khỏi nhân vật và làm hỏng không khí. Chụp ở góc có nền sạch, đơn giản thường đẹp hơn chụp trước một công trình nổi tiếng đông người.
Nếu có thể, hãy đi khảo sát bối cảnh trước một lần vào đúng khung giờ định chụp, chụp thử vài tấm bằng điện thoại. Bạn sẽ biết hướng nắng, chỗ đặt túi đồ, nơi có bóng râm, lối đi từ chỗ đỗ xe tới góc chụp, và những thứ chỉ thấy khi tới tận nơi như công trình đang sửa, khu vực vừa rào lại.
So sánh các loại bối cảnh hay dùng
Mỗi loại bối cảnh có ưu nhược điểm riêng, và mức độ cần xin phép cũng khác nhau.
| Bối cảnh | Ưu điểm | Nhược điểm | Về xin phép |
|---|---|---|---|
| Công viên, bãi cỏ, ven hồ công cộng | Dễ đến, cây xanh, ánh sáng tự nhiên | Đông vào cuối tuần, người qua lại lọt khung | Nhiều nơi có nội quy riêng về chụp ảnh có thiết bị lớn; đọc nội quy hoặc hỏi ban quản lý |
| Phố cũ, ngõ nhỏ | Không khí, màu sắc, chất liệu tường | Xe cộ, cư dân sinh hoạt, chật | Tôn trọng cư dân, không chắn lối, không chụp vào nhà người khác |
| Quán cà phê, nhà hàng | Chủ động ánh sáng, có chỗ thay đồ | Phải mua đồ uống, giờ chụp hạn chế | Luôn hỏi chủ quán trước; nhiều quán có giờ riêng cho chụp ảnh |
| Studio thuê | Kiểm soát ánh sáng, riêng tư, có phông | Tốn chi phí, ít bối cảnh tự nhiên | Hợp đồng thuê studio là sự cho phép; đọc kỹ điều khoản về đạo cụ, khói, sơn |
| Khu du lịch, khu di tích | Bối cảnh đẹp, đặc trưng | Đông khách, quy định chặt | Thường cần xin phép ban quản lý khi chụp có trang phục, đạo cụ; một số khu không cho phép |
| Đồi, rừng, bãi biển ngoài đô thị | Thiên nhiên rộng, ít người | Xa, thời tiết khó lường, rủi ro an toàn cao | Hỏi chính quyền hoặc chủ đất nếu là đất tư; tránh khu vực cấm, khu bảo tồn có quy định |
| Nhà riêng, sân thượng của người quen | Riêng tư, chủ động | Bối cảnh hạn chế | Xin phép chủ nhà; sân thượng phải có lan can an toàn |
Những nơi như cơ quan nhà nước, khu quân sự, nhà ga, sân bay, công trình hạ tầng, đường ray là nơi không nên chọn làm bối cảnh cosplay. Nhiều chỗ cấm chụp ảnh, và một người mặc trang phục lạ, cầm đạo cụ ở đó dễ gây hiểu lầm.
Xin phép địa điểm: làm thế nào
Xin phép đúng cách giúp buổi chụp không bị gián đoạn giữa chừng và giữ thiện cảm cho cộng đồng cosplay với chủ địa điểm:
- Tìm hiểu nơi đó do ai quản lý: ban quản lý công viên, khu du lịch, chủ quán, chủ nhà, tổ dân phố.
- Liên hệ trước vài ngày qua kênh chính thức của nơi đó, nói rõ: số người, trang phục gì, có đạo cụ gì, chụp khoảng bao lâu, vào ngày giờ nào, ảnh dùng để làm gì.
- Hỏi rõ những điều được và không được: khu vực nào được chụp, có được dùng chân máy, đèn, quạt, khói không, có thu phí không.
- Giữ lại tin nhắn hoặc văn bản cho phép, mang theo khi đi để trình khi có người hỏi.
- Tới nơi, chào người phụ trách nếu có, báo mình đã tới.
- Chụp đúng phạm vi đã xin; nếu muốn chuyển sang khu khác, hỏi lại.
- Khi xong, cảm ơn, và nếu chủ địa điểm muốn, gửi lại vài tấm ảnh kèm ghi chú nơi chụp khi đăng.
Với nơi công cộng mở như vỉa hè, bãi cỏ tự do, thường không cần xin phép cho buổi chụp nhỏ, nhưng cần tuân thủ nội quy chung và không gây cản trở. Khi được nhân viên hoặc người dân yêu cầu dừng, hãy dừng và trao đổi lịch sự.
Chọn giờ và ánh sáng
Ánh sáng quyết định phần lớn chất lượng ảnh, và với trang phục cosplay nhiều chi tiết, ánh sáng mềm thường đẹp hơn ánh sáng gắt. Khoảng thời gian sau bình minh và trước hoàng hôn, người chụp hay gọi là giờ vàng, cho ánh sáng ấm, xiên, bóng đổ dài, rất hợp với ảnh có không khí. Ngày nhiều mây cho ánh sáng tản đều, tốt cho chụp chi tiết trang phục và da. Giữa trưa nắng gắt tạo bóng đen dưới mắt, mũi, làm màu vải chói và rất nóng cho người mặc.
Với Việt Nam, thời tiết là yếu tố phải tính kỹ. Mùa mưa ở miền Nam, mùa nồm ở miền Bắc, gió mùa ở miền Trung có thể làm hỏng tóc giả, trang điểm và trang phục. Xem dự báo trước vài ngày và vào sáng hôm chụp, có phương án dự phòng trong nhà, và thống nhất với nhóm ngưỡng thời tiết để hoãn.
Ngoài ánh sáng, giờ chụp còn quyết định lượng người qua lại. Sáng sớm ngày thường là lúc công viên, phố cũ vắng nhất. Chụp buổi tối dưới đèn đường, đèn lồng cho không khí đẹp nhưng cần người chụp quen chụp thiếu sáng, và cần tính thêm an toàn khi về khuya.
An toàn ngoài trời: những điều không được bỏ qua
Giao thông. Không đứng giữa lòng đường, không chạy qua đường để tạo dáng, không chụp ở chỗ khuất tầm nhìn của xe. Áo choàng và đạo cụ dài làm bạn khó quan sát; luôn có một người đứng canh khi gần đường.
Độ cao và mặt nước. Không leo lên lan can, mép mái, tảng đá trơn, mép kè, mỏm đá sát nước để có ảnh đẹp. Trang phục dài, giày nhân vật, tóc giả che tầm mắt làm bạn dễ trượt ngã hơn bình thường. Nếu chụp gần nước, mặc đồ không quá nặng khi ướt và có người biết bơi đi cùng.
Nắng nóng. Mang nước, chọn giờ mát, nghỉ trong bóng râm giữa các cảnh. Mặc lớp ngoài chỉ khi chụp, tháo ra khi chờ.
Đạo cụ nơi công cộng. Đạo cụ giống vũ khí cất trong túi khi di chuyển, chỉ lấy ra ở khu đã xin phép và không chĩa về phía người qua đường. Không dùng đạo cụ làm người khác hoảng sợ.
Thời tiết đổi đột ngột. Có giông, sấm sét thì dừng ngay, không đứng dưới cây đơn độc hay trên đồi trống. Mưa lớn ở đồi núi, ven suối có nguy cơ lũ, sạt lở; không cố chụp.
Đi về an toàn. Báo người thân nơi chụp và giờ về. Chụp ở nơi xa thì đi nhóm, không để ai ở lại một mình. Về khuya thì thay đồ thường trước khi ra đường.
Người phụ trách an toàn. Với buổi chụp từ bốn năm người trở lên, phân một người không tạo dáng, chỉ để ý xung quanh: xe cộ, người lạ tiến lại gần, đồ đạc để trên đất, sức khoẻ của người đang mặc đồ nặng. Người này có quyền gọi dừng buổi chụp khi thấy rủi ro, và cả nhóm thống nhất trước là sẽ nghe theo.
Danh sách mang theo cho buổi chụp
Buổi chụp riêng thường kéo dài hơn bạn nghĩ. Một danh sách gọn giúp không bị bỏ dở vì thiếu đồ:
- Trang phục, tóc giả đã tạo kiểu, phụ kiện, đạo cụ, giày; bọc riêng từng món.
- Túi đồ sửa nhanh: kim chỉ, ghim băng, băng dính hai mặt, kẹp tóc.
- Đồ trang điểm để dặm lại, giấy thấm dầu, khăn ướt.
- Tấm lót trải đất và tấm che để thay đồ nếu bối cảnh không có chỗ thay.
- Nước uống, đồ ăn nhẹ, kem chống nắng, ô hoặc áo mưa.
- Gương nhỏ, quạt cầm tay, khăn lau mồ hôi.
- Túi rác để mang hết rác về.
- Văn bản hoặc tin nhắn xin phép địa điểm, nếu có.
- Ảnh tham chiếu nhân vật và danh sách cảnh muốn chụp để nhóm thống nhất.
Danh sách cảnh rất hữu ích: liệt kê trước năm đến mười khung hình bạn muốn, theo thứ tự di chuyển trong bối cảnh. Buổi chụp sẽ gọn hơn nhiều so với vừa đi vừa nghĩ.
Tôn trọng người xung quanh và để lại bối cảnh sạch
Khi bạn mặc trang phục nổi bật ở nơi công cộng, bạn đang chia sẻ không gian đó với những người không đến để xem cosplay: người tập thể dục, gia đình đi dạo, cư dân sống quanh đó. Đừng yêu cầu người khác tránh đi để bạn chụp; chờ họ đi qua hoặc đổi góc. Không chiếm ghế đá, lối đi quá lâu. Giữ âm lượng vừa phải, nhất là ở khu dân cư vào sáng sớm.
Người qua đường lọt vào ảnh là chuyện khó tránh. Khi đăng, nên chọn ảnh không thấy rõ mặt họ, hoặc làm mờ. Nếu có ai hỏi bạn đang làm gì, trả lời thân thiện; nhiều người lớn tuổi chưa biết cosplay và một câu giải thích ngắn giúp họ thấy thú vị thay vì khó chịu. Trẻ em muốn chụp chung thì hỏi cha mẹ bé trước.
Khi ra về, mang hết rác, kể cả mẩu băng dính, ghim băng, bông tẩy trang. Không bẻ cành, hái hoa, dẫm lên thảm cỏ có biển cấm để lấy góc đẹp. Không để lại sơn, kim tuyến, hoa giấy trên nền. Mỗi buổi chụp gọn gàng giúp những nhóm sau được chào đón ở cùng địa điểm.
Câu hỏi thường gặp
Chụp ảnh cosplay ở công viên có cần xin giấy phép không?
Với buổi chụp nhỏ, không dùng thiết bị lớn, không thương mại, nhiều công viên công cộng không yêu cầu giấy phép, nhưng vẫn có nội quy chung. Nếu dùng chân máy, đèn, nhóm đông hoặc chụp cho mục đích kinh doanh, nên hỏi ban quản lý trước. Quy định mỗi nơi khác nhau.
Nên thay đồ ở đâu khi chụp ngoài trời?
Tốt nhất là thay ở nhà, hoặc ở quán cà phê, nhà người quen gần bối cảnh với sự cho phép của chủ. Nếu phải thay tại chỗ, dùng tấm che hoặc lều thay đồ di động, và mặc sẵn lớp trong kín đáo. Không thay đồ ở nơi công cộng không có che chắn.
Có nên dùng khói, pháo sáng, lửa để ảnh đẹp hơn không?
Không nên dùng ở nơi công cộng. Khói màu, pháo sáng có nguy cơ cháy, bỏng, gây hoảng sợ cho người xung quanh, và nhiều nơi cấm. Hiệu ứng khói, lửa, phép thuật an toàn hơn nhiều khi làm bằng chỉnh sửa ảnh, hoặc trong studio có cho phép và người phụ trách an toàn.
Chụp cosplay ban đêm cần lưu ý gì?
Chọn chỗ có ánh sáng sẵn như đèn đường, đèn trang trí, đi nhóm ít nhất ba người, một người không mặc đồ để canh chừng và giữ đồ. Mặc thêm áo khoác thường khi di chuyển. Chọn bối cảnh gần đường lớn, dễ gọi xe về.
Mặc đồ cosplay đi trên đường tới bối cảnh có được không?
Pháp luật không cấm mặc trang phục khác thường, nhưng không mặc đồ giống quân phục, cảnh phục, và không mang đạo cụ giống vũ khí ra đường. Đi xe máy thì không để áo choàng, đuôi giả thả lỏng gần bánh xe và vẫn đội mũ bảo hiểm đúng cách.
Bị người dân phàn nàn khi đang chụp thì xử lý thế nào?
Dừng lại, lắng nghe, xin lỗi nếu nhóm đã làm phiền, và hỏi xem có thể chuyển sang chỗ khác không. Nếu đã có giấy xin phép, trình nhẹ nhàng. Giữ thái độ bình tĩnh; tranh cãi ở nơi công cộng không bao giờ có lợi cho nhóm chụp.