Giặt tóc giả tổng hợp đúng cách gồm năm bước: gỡ rối khi tóc còn khô bằng lược răng thưa từ ngọn lên, ngâm nhẹ trong nước mát hoặc hơi ấm pha ít dầu gội, xả sạch, ngâm thêm nước pha dầu xả hoặc nước xả vải loãng, rồi thấm khô bằng khăn và phơi trên giá ở chỗ thoáng, không phơi nắng gắt, không sấy nóng. Không vò, không vắt xoắn, không chải khi tóc đang ướt sũng.
Tóc giả xoã dùng cho cosplay thường chỉ cần giặt sau vài lần đội hoặc khi có mùi; tóc giả đã tạo kiểu dựng bằng keo thì giặt ít nhất có thể, chủ yếu làm sạch phần mũ tóc. Bảo quản tốt quan trọng không kém giặt: phần lớn tóc giả hỏng vì bị nhét vào túi, chứ không phải vì đội nhiều. Bài này đi từ lúc tháo tóc ra sau buổi sự kiện tới lúc cất vào tủ.
Sau mỗi lần đội: việc cần làm ngay trong tối hôm đó
Phần lớn hỏng hóc bắt đầu từ việc để dành. Sau một ngày đội tóc giả, mũ tóc thấm mồ hôi, ngọn tóc rối vì cọ vào áo và quai túi. Nếu nhét ngay vào túi, hôm sau mở ra bạn sẽ gặp một khối rối có mùi. Vài phút xử lý ngay buổi tối tiết kiệm cả giờ gỡ rối về sau.
Việc đầu tiên là lộn mặt trong mũ tóc ra ngoài và treo lên giá hoặc đặt lên đầu ma-nơ-canh cạnh quạt cho khô mồ hôi. Gỡ hết ghim còn sót, kiểm xem có chỗ chỉ bung hay kẹp lỏng. Sau đó lật lại, chải nhẹ từ ngọn lên, chia từng lọn, dùng tay gỡ các nút rối to trước khi đưa lược vào.
Nếu buổi sự kiện ngoài trời, tóc có thể dính bụi, nhũ kim tuyến từ trang điểm, hay máu giả ở các bộ hoá trang kinh dị. Phủi bụi bằng lược khô, gỡ nhũ bằng băng dính quấn ngược lên ngón tay chấm nhẹ. Vết màu từ trang điểm hiệu ứng nên xử lý sớm; để khô nhiều ngày sẽ bám vào sợi và khó đi.
Cuối cùng, ghi lại số lần đã đội kể từ lần giặt trước. Một thói quen như vậy nghe máy móc nhưng giúp bạn giặt đúng lúc, không quá thường xuyên làm sợi xơ, không để quá lâu đến mức mũ tóc có mùi.
Giặt tóc giả tổng hợp từng bước
Chuẩn bị một chậu sạch, dầu gội nhẹ (loại dịu cho tóc thật là được), dầu xả hoặc nước xả vải, khăn bông, lược răng thưa và giá phơi. Rồi làm như sau:
- Gỡ rối kỹ khi tóc còn khô. Tóc rối đem ngâm nước sẽ rối chặt hơn.
- Pha nước mát hoặc hơi ấm (nhúng tay thấy dễ chịu, không nóng) với một lượng nhỏ dầu gội, khuấy đều.
- Lộn mặt trong mũ tóc ra, nhúng tóc vào, ấn nhẹ cho nước thấm, để ngâm khoảng mươi phút. Không chà xát, không vò.
- Dùng đầu ngón tay làm sạch nhẹ phần mũ tóc, nơi có mồ hôi và dầu da đầu.
- Xả dưới vòi nước mát chảy nhẹ theo chiều từ chân xuống ngọn cho hết bọt.
- Ngâm thêm một chậu nước mát pha một chút dầu xả hoặc nước xả vải để sợi mềm, dễ chải, bớt tĩnh điện. Xả lại nhẹ.
- Đặt tóc lên khăn bông, gập khăn ấn nhẹ để thấm nước. Không vắt xoắn, không treo ướt sũng cho nước kéo dãn mũ tóc.
- Đặt lên giá phơi hoặc treo ở nơi thoáng, tránh nắng gắt và nguồn nóng. Chờ khô hoàn toàn, có khi mất cả ngày, rồi mới chải và cất.
Với tóc xoăn, không chải sau khi khô vì lọn sẽ bung thành xù; gỡ bằng ngón tay và vặn lại từng lọn. Với tóc đã tạo kiểu dựng, chỉ lau mặt trong mũ tóc bằng khăn ẩm có chút dầu gội, rồi lau lại bằng khăn sạch, tránh nhúng cả bộ tóc vào nước.
Chải tóc giả không rụng, không xù
Chải từ ngọn lên. Giữ một lọn tóc bằng một tay ở giữa, chải phần ngọn dưới tay trước, rồi dời tay lên dần. Cách này để lực kéo dừng ở bàn tay, không kéo tới đường may mũ tóc.
Dùng đúng lược. Lược răng thưa hoặc lược chuyên cho tóc giả. Lược có bi tròn ở đầu răng dành cho tóc thật hay móc vào sợi tổng hợp. Bàn chải nhựa nhỏ răng dày chỉ dùng cho bước đánh rối khi tạo kiểu.
Không chải khi ướt sũng. Sợi tổng hợp ướt nặng và kéo dãn mũ tóc; chải lúc này dễ làm sợi bật khỏi đường may. Chờ ráo bớt rồi gỡ bằng tay trước.
Giảm tĩnh điện. Vào mùa hanh khô, tóc tổng hợp dễ dựng và hút bụi. Xịt nhẹ một chút nước pha dầu xả loãng lên lược thay vì lên tóc, hoặc lau lược bằng khăn hơi ẩm.
Chia lớp. Với tóc dài và dày, kẹp phần trên lên, chải tầng dưới trước. Chải một lượt cả khối từ trên xuống là cách nhanh nhất để tạo nút rối ở giữa.
Ngọn tóc dài ma sát. Phần tóc dài chạm vai và lưng cọ vào vải áo suốt ngày, nên ngọn thường rối thành nùi. Trước khi đi, xịt nhẹ một chút sản phẩm làm mượt cho tóc giả ở ngọn; khi di chuyển, tết lỏng hoặc buộc thấp, tới chỗ chụp mới thả ra.
Cứu phần sợi bị xơ, cháy sém hay rối thành nùi
Sau nhiều lần đội, phần ngọn và phần tiếp xúc nhiều với vai thường bị xơ: sợi cứng, quăn tít, dính vào nhau thành từng nùi nhỏ. Đây là tổn thương do ma sát và nhiệt, và nó chỉ cứu được một phần. Biết mức độ trước khi bắt tay vào giúp bạn không mất cả buổi cho một bộ tóc không cứu được.
Nùi rối nhẹ: nhỏ vài giọt dầu xả pha nước lên nùi, để vài phút, dùng kim nhọn hoặc đầu lược đuôi chuột gỡ từng sợi từ mép ngoài vào. Đừng kéo mạnh; kéo mạnh là bứt sợi khỏi đường may.
Ngọn xơ quăn ở sợi chịu nhiệt: có thể ép lại bằng máy duỗi ở nhiệt thấp, đi chậm và đều, hoặc dùng hơi nước từ bàn là hơi nước để cách một khoảng an toàn. Làm từng lọn nhỏ, chờ nguội rồi mới chải. Nhiều trường hợp sợi mượt lại rõ rệt.
Ngọn xơ ở sợi thường, hoặc sợi đã bị cháy sém bóng như nhựa: thường không cứu được bằng nhiệt nữa. Cách thực tế là tỉa bỏ phần ngọn hỏng, chấp nhận ngắn đi một chút, hoặc may thêm tóc rời để bù. Với tóc dài dùng cho nhân vật cố định, nhiều người chủ động mua hai bộ: một bộ để đi sự kiện, một bộ giữ nguyên để chụp ảnh đẹp.
Khi dùng nhiệt hay hơi nước, luôn giữ tay cách xa luồng hơi, làm trên bề mặt chịu nhiệt, và không để trẻ nhỏ ở gần.
Cất giữ: kiểu xoã, kiểu dựng và tóc kẹp rời
Cách cất tốt nhất phụ thuộc vào việc bộ tóc đã tạo kiểu hay chưa:
| Loại tóc | Cách cất | Tránh |
|---|---|---|
| Tóc xoã ngắn và vừa | Chải gọn, trùm lưới bọc tóc, cho vào túi vải hoặc túi zip lớn, đặt nằm | Gập đôi hay nhét vào góc tủ có đồ nặng đè lên |
| Tóc xoã dài | Tết lỏng một bím hoặc buộc thấp, trùm lưới, cuộn nhẹ trong túi vải | Để xoã trong túi, dễ rối thành nùi ở ngọn |
| Tóc đã tạo kiểu dựng | Giữ trên đầu xốp, đặt trong hộp cứng đủ cao, chèn giấy mềm quanh các mũi tóc | Đậy nắp đè lên mũi tóc, đặt trong xe nóng |
| Tóc kẹp rời, búi rời | Bọc riêng từng phần trong lưới, ghi vào ghi chú bộ nào đi với bộ nào | Để lẫn với tóc khác cùng màu, dễ thất lạc |
| Tóc chưa dùng | Giữ trong bao bì gốc, ở nơi khô thoáng | Để gần cửa sổ nắng, màu sẽ phai lệch tông |
Chỗ cất nên khô, tối và thoáng, tránh nóng; sợi tổng hợp không chịu được nhiệt độ cao lâu, và độ ẩm cao làm mũ tóc có mùi. Nếu cất lâu, vài tháng lấy ra lộn mặt trong, chải sơ, kiểm mốc và côn trùng, rồi cất lại. Bộ tóc cất dài hạn nên giặt sạch và khô hẳn trước khi cất.
Vận chuyển tóc giả tới sự kiện mà không bẹp kiểu
Đoạn đường từ nhà tới sự kiện là lúc nhiều bộ tóc mất kiểu nhất. Tóc xoã đơn giản có thể đội từ nhà, trùm thêm một chiếc lưới bọc ngoài khi đi xe máy để gió không làm rối. Nhưng tóc dài, tóc nhiều lọn và tóc dựng thì nên mang theo và đội tại chỗ.
Với tóc dựng, cách chắc nhất là để nguyên trên đầu xốp, cố định đầu xốp vào đáy hộp cứng bằng băng dính hai mặt hoặc một que xuyên dọc, chèn giấy mềm quanh các mũi tóc để không va vào thành hộp. Hộp nên có tay xách và đặt nằm ngang trên đùi hay ghế, không để trong cốp xe máy dưới nắng, vì nhiệt trong cốp có thể làm keo mềm và sợi biến dạng.
Nếu đi xa và phải đi máy bay hay xe khách, cân nhắc hành lý xách tay để kiểm soát. Keo xịt và bình áp suất có thể bị hạn chế trong hành lý, nên hỏi kỹ quy định của hãng vận chuyển và mang loại chai nhỏ hoặc mua tại nơi đến.
Tới nơi, đội tóc ở phòng thay đồ hoặc chỗ có gương, chỉnh lại các lọn bị bẹp bằng một chút keo và tay. Cuối ngày, nhớ làm lại các việc ở mục đầu bài trước khi đóng hộp mang về.
Tóc giả dùng chung trong nhóm, câu lạc bộ, đoàn biểu diễn nghiệp dư
Ở các nhóm cosplay, câu lạc bộ trường hay nhóm tổ chức tiệc, một bộ tóc giả thường được truyền tay nhiều người. Cách làm này tiết kiệm, nhưng đặt ra chuyện vệ sinh: mũ tóc tiếp xúc trực tiếp với da đầu, mồ hôi và dầu, và các vấn đề như chấy, nấm da đầu có thể lây qua đồ đội đầu dùng chung.
Một quy ước đơn giản giúp nhóm yên tâm hơn. Mỗi người tự có lưới trùm riêng và luôn đội lưới trước khi đội tóc chung; lưới là lớp ngăn chính. Giặt tóc giả sau mỗi người, ít nhất là làm sạch mặt trong mũ tóc bằng nước pha dầu gội và để khô hoàn toàn trước khi người tiếp theo dùng. Người đang có vấn đề da đầu (ngứa nhiều, gàu nặng, mẩn đỏ, đang điều trị nấm hay chấy) không mượn và không cho mượn cho tới khi khỏi.
Nên có một người giữ "sổ tóc" của nhóm: bộ nào, ai mượn, ngày nào, đã giặt chưa, có hỏng gì. Nghe giống thủ tục, nhưng nhờ vậy những bộ tóc đắt tiền sống lâu hơn và không ai phải nhận lại một bộ tóc bốc mùi trước ngày diễn. Khi trả, người mượn chải gọn, gỡ ghim, báo chỗ bung chỉ hay sợi xơ để người giữ kịp sửa.
Với tóc giả cho trẻ em trong các buổi hoạt động ở trường, ưu tiên mỗi bé một chiếc mũ hoặc băng đô thay cho tóc giả dùng chung, vì trẻ nhỏ dễ lây chấy cho nhau hơn người lớn.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì nên giặt tóc giả cosplay một lần?
Không có con số cố định. Tóc xoã thường giặt sau vài lần đội, hoặc ngay khi có mùi, dính bụi, dính màu trang điểm. Đội trong ngày nóng, ra nhiều mồ hôi thì giặt sớm hơn. Tóc đã tạo kiểu dựng nên hạn chế giặt cả bộ, chỉ làm sạch mặt trong mũ tóc.
Dùng nước xả vải cho tóc giả có hại không?
Nhiều người chơi dùng nước xả vải pha thật loãng để làm mềm sợi tổng hợp và giảm tĩnh điện, và đây là cách phổ biến. Nên xả lại bằng nước sạch để không đọng hoá chất ở mũ tóc, nhất là với người da đầu nhạy cảm. Thấy ngứa thì chuyển sang dầu xả dịu.
Có được sấy tóc giả cho nhanh khô không?
Với sợi thường, không dùng chế độ nóng vì sợi sẽ xoăn tít hoặc biến dạng; chế độ mát thì được. Với sợi chịu nhiệt, sấy ấm được nhưng dễ làm xơ nếu sấy lâu. Cách an toàn nhất vẫn là thấm khăn rồi để khô tự nhiên trên giá ở chỗ thoáng.
Tóc giả cũ bị mốc thì có dùng lại được không?
Đốm mốc nhỏ ở phần sợi có thể giặt đi, nhưng nếu mốc ở mũ tóc, lưới và đường may, mùi khó hết và có thể gây kích ứng da đầu. Người có cơ địa dị ứng hay hen suyễn nên bỏ bộ tóc đó thay vì cố cứu.
Tóc giả nhiều màu có bị phai lem khi giặt không?
Tóc nhuộm từ xưởng thường bền màu với nước mát. Tóc đã tự nhuộm hoặc tự tô bằng mực, bút dạ thì dễ ra màu, có thể lem sang phần sợi màu nhạt. Giặt riêng, nước mát, ngâm ngắn, đặt phần màu sáng ở trên khi phơi.
Có nên xịt nước hoa lên tóc giả cho thơm không?
Không nên xịt trực tiếp, vì cồn và tinh dầu có thể làm khô sợi và gây kích ứng da đầu khi đội. Nếu muốn khử mùi, giặt đúng cách và phơi khô hoàn toàn là đủ; khi cất có thể đặt một túi vải nhỏ đựng than hoạt tính hoặc gói hút ẩm trong hộp.