Tạo kiểu tóc giả cosplay gồm ba việc chính: cắt mái và tỉa lớp để ra đúng hình khối của nhân vật, dùng nhiệt (với sợi chịu nhiệt) để ép nếp hoặc uốn, và dùng keo xịt mạnh cùng máy sấy, đôi khi thêm lõi nhẹ bên trong, để dựng những lọn tóc trái trọng lực. Thứ tự hợp lý là cắt thô trước, tạo nếp sau, cắt tinh sau cùng khi đã thấy được hình dáng thật.
Người mới chỉ cần kéo cắt tóc sắc, kéo tỉa, lược đuôi chuột, kẹp vịt, máy sấy, keo xịt giữ nếp mạnh và một đầu ma-nơ-canh cố định chắc trên bàn. Bài này đi theo đúng thứ tự làm việc, có những lưu ý an toàn khi dùng keo xịt, dụng cụ nóng và súng keo nến, vốn là chỗ người mới hay bị bỏng hoặc làm hỏng cả bộ tóc.
Dụng cụ, chỗ làm và an toàn trước khi bắt đầu
Phần lớn hỏng hóc khi tạo kiểu không đến từ thiếu khéo tay mà từ chỗ làm không ổn định. Chuẩn bị đủ những thứ sau:
- Đầu ma-nơ-canh cố định: kẹp vào mép bàn hoặc gắn lên giá có chân nặng. Đầu xốp rẻ hay xoay, nên ghim tóc giả vào đầu bằng ghim chữ T ở trán, thái dương, gáy.
- Kích cỡ đầu ma-nơ-canh gần cỡ đầu bạn khi đã tết tóc và trùm lưới; đầu quá nhỏ làm mái cắt trên đó khi đội lên sẽ ngắn hơn dự tính.
- Kéo cắt tóc sắc và kéo tỉa răng: kéo văn phòng làm xơ ngọn sợi tổng hợp.
- Lược đuôi chuột, lược răng thưa, kẹp vịt để chia lớp.
- Máy sấy có chế độ mát; máy duỗi, máy uốn chỉ dùng với sợi chịu nhiệt, chỉnh mức thấp.
- Keo xịt giữ nếp mạnh và, cho kiểu dựng, một loại keo dạng gel hoặc sáp cứng.
- An toàn: xịt keo ở nơi thông gió, đeo khẩu trang khi xịt nhiều lớp, tránh xa bếp, nến, đầu thuốc lá vì keo xịt dạng bình áp suất dễ cháy; súng keo nến đặt trên đế, luôn rút điện khi rời bàn, để xa tầm tay trẻ nhỏ.
- Lót sàn bằng giấy hoặc tấm vải cũ: sợi cắt rơi rất nhiều, dính vào thảm và quần áo, khó dọn.
Một thói quen đáng giữ: chụp ảnh bộ tóc trên đầu ma-nơ-canh ở bốn góc trước khi cắt, và sau mỗi bước lớn. Khi cần so lại với ảnh nhân vật hay nhờ người khác góp ý, những tấm ảnh này giúp nhiều hơn trí nhớ.
Cắt mái tóc giả không bị ngắn và cứng
Mái là phần người xem nhìn đầu tiên, và là phần dễ cắt hỏng nhất. Cách làm an toàn:
- Đội tóc giả lên đầu thật (hoặc đầu ma-nơ-canh đúng cỡ), chải mái xuống, xác định điểm dài nhất của mái theo ảnh nhân vật, thường ngang lông mày hoặc chạm mi.
- Kẹp tóc phía sau và hai bên ra khỏi vùng mái để không cắt nhầm.
- Cắt thô ngang, nhưng dài hơn điểm mong muốn khoảng một đốt ngón tay. Sợi tổng hợp không co lại sau khi cắt như tóc thật ướt, nhưng mái sẽ nảy lên một chút khi được tỉa mỏng.
- Chuyển kéo sang thế dọc, mũi kéo hướng lên, cắt những nhát nhỏ vào ngọn (cắt tỉa điểm). Cách này làm ngọn mềm, so le tự nhiên, tránh đường cắt cứng như cắt giấy.
- Chia mái thành các lọn theo ảnh nhân vật, vặn nhẹ từng lọn rồi tỉa đầu lọn cho nhọn hoặc tròn tuỳ kiểu vẽ.
- Dùng kéo tỉa răng ở phía trong lớp mái để làm mỏng nếu mái quá dày, không tỉa ở mặt ngoài vì sẽ thấy các sợi ngắn dựng lên.
- Đội lại, nhìn vào gương ở khoảng cách bình thường, cắt bớt từng chút. Dừng sớm hơn bạn nghĩ.
Với sợi chịu nhiệt, sau khi cắt có thể ép mái bằng máy duỗi ở nhiệt thấp, uốn nhẹ ngọn vào trong để mái ôm trán. Kiểm tầm nhìn: mái chạm mi trông đẹp trong ảnh nhưng che tầm nhìn khi đi cầu thang, nên nếu đi sự kiện đông người, cân nhắc để mái ngắn hơn một chút.
Tỉa lớp và tạo hình khối hai bên mặt
Sau mái là hai mảng ôm mặt và khối tóc phía sau. Nhân vật hoạt hình thường có các lớp rất rõ: lớp ngắn ở đỉnh, lớp dài dần xuống gáy, hai lọn dài phía trước tai. Cách dễ làm nhất là chia tóc thành tầng ngang bằng lược đuôi chuột và kẹp vịt, bắt đầu từ tầng dưới cùng ở gáy, thả xuống từng tầng một.
Ở mỗi tầng, xác định độ dài theo ảnh, cắt dài hơn một chút, rồi tỉa điểm như với mái. Lọn ôm má nên vặn nhẹ trước khi cắt để ngọn tự nhọn. Với tóc dài cần các lọn nhọn ở ngọn (rất phổ biến trong tranh vẽ), có thể gom từng lọn nhỏ, vuốt một chút sáp cứng, vặn xoắn rồi cắt chéo đầu lọn.
Một lỗi thường gặp là cắt để giống nhân vật khi nhìn chính diện mà quên góc nghiêng và phía sau. Sau mỗi tầng, xoay đầu ma-nơ-canh nhìn nghiêng, so với ảnh nghiêng của nhân vật. Thêm một lỗi khác: tỉa mỏng quá tay, lộ đường may mũ tóc. Tỉa mỏng nên làm từ phía trong và dưới, không bao giờ cắt sát chân hàng may.
Nếu bộ tóc có phần nào lộ lưới sau khi tỉa, may thêm một đoạn tóc rời cùng màu vào chỗ đó bằng chỉ cùng màu. Việc may thêm này mất thời gian nhưng cứu được cả bộ tóc.
Ép nếp, uốn và duỗi bằng nhiệt: chỉ với sợi chịu nhiệt
Sợi tổng hợp chịu nhiệt có một đặc tính hữu ích: khi được làm nóng rồi để nguội ở một hình dạng, nó giữ hình dạng đó khá lâu, kể cả sau khi giặt nhẹ. Vì vậy cách tạo nếp bền là làm nóng, giữ hình, để nguội hoàn toàn rồi mới thả ra. Thả ra khi sợi còn ấm là nếp sẽ rũ.
Luôn bắt đầu ở mức nhiệt thấp nhất của dụng cụ và thử trên một lọn khuất phía dưới gáy. Tăng dần nếu nếp không vào. Ngưỡng nhiệt ghi trên bao bì là giới hạn trên, không phải mức nên dùng; vượt ngưỡng, sợi sẽ bóng lên như nhựa, săn lại hoặc dính vào nhau, và không sửa được. Không kẹp máy duỗi đứng yên một chỗ quá lâu, vuốt đều và chậm.
Với lọn xoăn, quấn lọn tóc nhỏ quanh ống lô hoặc ống giấy, sấy nóng đều, chờ nguội hẳn rồi rút ống. Với sợi thường không chịu nhiệt, có người dùng phương pháp nhúng nước nóng hoặc hơi nước để đổi nếp; cách này dễ làm sợi xơ và có nguy cơ bỏng, nên người mới tốt nhất chọn sợi chịu nhiệt ngay từ đầu.
Khi làm việc với nhiệt, đeo găng tay chịu nhiệt mỏng ở tay giữ tóc, để dụng cụ trên đế chịu nhiệt, và không để dây điện vắt ngang lối đi. Tóc giả đã xịt nhiều keo dễ bắt nhiệt hơn, nên làm phần nhiệt trước rồi mới xịt keo.
Dựng tóc nhọn, tóc trái trọng lực cho nhân vật anime
Những kiểu tóc dựng cao, chĩa thành nhiều mũi nhọn là đặc trưng của nhiều nhân vật anime và là việc khó nhất với tóc giả. Có hai cách làm theo độ lớn của mũi tóc.
Mũi nhỏ và vừa: đánh rối chân tóc và keo xịt. Chọn một lọn, dùng lược răng dày đánh ngược từ giữa lọn về chân tóc vài lượt để tạo một lớp rối làm "móng" đỡ. Vuốt mặt ngoài cho mượt, vặn lọn theo hướng cần chĩa, xịt keo mạnh, sấy nóng cho keo khô nhanh, rồi xịt và sấy thêm vài lớp mỏng. Nhiều lớp mỏng chắc hơn một lớp dày, và đỡ bị trắng keo. Kết thúc bằng vuốt chút sáp cứng ở đầu mũi cho nhọn.
Mũi lớn, cao quá đầu: cần lõi. Người chơi lâu năm thường làm một lõi nhẹ bằng xốp mỏng hoặc dây thép mềm uốn khung, gắn chắc vào mũ tóc, rồi phủ tóc lên lõi và cố định bằng keo. Đầu dây thép phải uốn gập và bọc kín bằng băng vải, vì một mũi tóc cứng có lõi kim loại hở là thứ có thể cào vào mắt người bên cạnh trong đám đông. Lõi càng nhẹ càng tốt, bộ tóc nặng sẽ kéo ngửa đầu sau vài giờ.
Nếu dùng súng keo nến để gắn lọn tóc vào lõi, bôi keo lên lõi chứ không bôi lên tóc trên đầu thật, và chờ keo nguội hẳn mới đội. Trước khi đi, kiểm lại chiều cao và độ rộng bộ tóc: tóc dựng quá rộng khó qua cửa, vướng mũ bảo hiểm khi đi xe máy và có thể không được vào một số khu vực có trần thấp.
Búi, đuôi ngựa và tóc kẹp rời: khi tóc giả phải buộc lên
Buộc tóc giả lên cao là lúc mũ tóc lộ ra rõ nhất, vì phần gáy và hai bên thái dương của mũ tóc thường không được may đủ dày cho kiểu buộc. Có ba hướng xử lý, tuỳ độ cao và độ dài của kiểu tóc.
Buộc thấp hoặc buộc nửa đầu: thường làm thẳng trên bộ tóc giả là được. Chải gọn từ chân lên, buộc lỏng tay bằng dây chun bọc vải, rồi rút nhẹ vài sợi ở thái dương cho mềm. Dây chun trơn không bọc vải dễ làm sợi tổng hợp xoắn và gãy ở chỗ buộc.
Đuôi ngựa cao hoặc hai búi: người chơi thường dùng tóc giả ngắn làm nền, chải dồn lên đỉnh, ghim cố định, rồi gắn đuôi ngựa hoặc búi kẹp rời cùng màu lên chỗ đó. Đuôi rời có kẹp lược hoặc dây cột, đổi kiểu dễ và nhẹ hơn hẳn buộc một bộ tóc dài.
Búi lớn hoặc bím dài nặng: làm lõi búi bằng mút tròn bọc tóc, may hoặc ghim vào mũ tóc chứ không chỉ kẹp vào tóc giả, vì sức nặng sẽ kéo cả bộ tóc trượt ra sau. Chỗ nối giữa nền và phần kẹp rời là chỗ dễ lộ nhất; che bằng một lọn tóc quấn quanh chân búi, hoặc bằng nơ, trâm cài hợp nhân vật. Kiểm độ chắc bằng cách lắc đầu và cúi người vài lần trước khi ra khỏi nhà.
Giữ nếp khi di chuyển và sửa nhanh tại chỗ
| Vấn đề | Cách phòng | Cách sửa tại sự kiện |
|---|---|---|
| Mũi tóc dựng bị bẹp trong túi | Vận chuyển trên đầu ma-nơ-canh, đặt trong hộp cứng có khoảng trống phía trên | Xịt keo, sấy bằng máy sấy cầm tay loại nhỏ nếu có ổ điện cho phép |
| Mái tách lọn, bết | Đội băng thấm mồ hôi, phấn phủ trên trán | Lược nhỏ, chút keo xịt dạng du lịch |
| Lọn xoăn rũ ra | Để nguội hẳn khi uốn, xịt giữ nếp | Vặn lọn quanh ngón tay, giữ vài giây, xịt nhẹ |
| Tóc dài rối ở ngọn | Chải kỹ trước khi đi, buộc thấp lỏng khi di chuyển | Chải từ ngọn lên bằng lược răng thưa, không giật |
| Lộ lưới ở đỉnh đầu | May bù trước, đủ độ dày | Ghim lọn tóc bên cạnh che tạm, sửa triệt để khi về |
Mang theo một túi sửa nhỏ: lược, vài ghim chữ X, kẹp vịt, keo xịt dạng chai nhỏ, sáp. Kiểm quy định của sự kiện về bình xịt áp suất và dụng cụ điện trước khi mang, một số nơi giới hạn những thứ này vì lý do an toàn cháy nổ. Xịt keo ở khu vực ngoài trời hoặc phòng thay đồ có thông gió, không xịt giữa đám đông.
Câu hỏi thường gặp
Cắt tóc giả trên đầu ma-nơ-canh hay trên đầu mình thì tốt hơn?
Cắt thô và tỉa lớp phía sau trên đầu ma-nơ-canh cho dễ thao tác, nhưng mái và hai lọn ôm mặt nên chỉnh khi đội trên đầu thật, vì gương mặt và chân tóc mỗi người khác nhau. Đầu ma-nơ-canh nhỏ hơn đầu bạn thì mái cắt trên đó sẽ ngắn hơn khi đội.
Tóc giả đã xịt keo cứng có gỡ ra làm lại được không?
Phần nào được: ngâm lọn tóc trong nước ấm pha dầu gội nhẹ cho keo tan, chải nhẹ từ ngọn lên, để khô rồi ép lại nếu là sợi chịu nhiệt. Phần đã đánh rối dày và phần dính keo nến thường không về như cũ, chấp nhận cắt bỏ hoặc may bù.
Có thể dùng sáp, gel vuốt tóc người thật cho tóc giả không?
Có thể ở lượng nhỏ cho đầu lọn và lọn ôm mặt. Lượng nhiều làm tóc giả bết, bám bụi và khó giặt. Kiểu dựng lớn vẫn cần keo xịt mạnh hoặc lõi bên trong, sáp đơn thuần không đỡ được sức nặng của lọn tóc dài.
Tạo kiểu một bộ tóc dựng mất bao lâu?
Tuỳ độ khó. Một bộ mái và tỉa lớp đơn giản có thể xong trong một buổi tối. Kiểu dựng nhiều mũi cần vài buổi vì phải chờ keo khô giữa các lớp, nên bắt đầu ít nhất một đến hai tuần trước ngày đi để còn sửa.
Mùi keo xịt nồng có ảnh hưởng gì không?
Hít nhiều hơi keo trong phòng kín có thể gây khó chịu, đau đầu, ho. Xịt ở nơi thoáng hoặc cạnh cửa sổ mở, đeo khẩu trang, nghỉ giữa các lượt, không xịt gần lửa. Người có bệnh hô hấp nên nhờ người khác xịt hoặc dùng keo dạng gel thay thế.
Có nên nhờ thợ làm tóc ở tiệm cắt tóc giả không?
Có thể nhờ cắt mái và tỉa lớp, nhưng nên báo trước đây là tóc tổng hợp, mang ảnh nhân vật và nói rõ không dùng máy sấy nóng nếu sợi không chịu nhiệt. Nhiều thợ quen tóc thật sẽ cắt ngắn hơn bạn mong, nên dặn để dài và tỉa từng chút.