Muốn chọn tóc giả cosplay cho đúng nhân vật, bạn nên quyết theo thứ tự: kiểu tóc cần tạo (xoã thẳng, buộc, búi hay dựng nhọn) trước, rồi tới loại sợi (chịu nhiệt hay không), độ dài và độ dày, kiểu mũ tóc, sau cùng mới là màu. Làm ngược lại, chọn màu trước vì thấy ảnh đẹp, là lý do phổ biến nhất khiến bộ tóc mua về không tạo được kiểu của nhân vật.
Với người mới, lựa chọn ít rủi ro thường là một bộ tóc nền bằng sợi tổng hợp chịu nhiệt, dài hơn kiểu nhân vật một đoạn để còn cắt, mũ tóc có dây chỉnh cỡ phía sau gáy. Kiểu càng khó (tóc dựng ngược, xoăn bồng lớn, hai bím dài chạm gối) thì càng nên cân nhắc loại tạo kiểu sẵn hoặc chuẩn bị thêm tóc kẹp rời. Bài này đi qua từng quyết định, có bảng so sánh các loại sợi và danh sách kiểm hàng khi nhận.
Đọc mái tóc của nhân vật trước khi xem hàng
Tóc của nhân vật hoạt hình hay truyện tranh hiếm khi là một mái tóc "thật". Họa sĩ vẽ tóc như những mảng khối: một mảng mái, hai mảng ôm má, một khối phía sau. Vì vậy bước đầu tiên là gom ba đến năm hình tham chiếu ở các góc khác nhau (chính diện, nghiêng, sau lưng) và ghi lại những gì bộ tóc phải làm được, thay vì chỉ ghi "tóc xanh dài".
Một bản ghi chú đủ dùng nên trả lời được mấy câu. Tóc dài tới đâu, tính từ đỉnh đầu chứ không tính từ chân mái: chạm cằm, ngang vai, giữa lưng hay chạm hông. Mái kiểu gì: mái bằng, mái thưa chia lọn, mái lệch một bên, hay không mái và rẽ ngôi. Có phần nào trái trọng lực không: tóc dựng nhọn, lọn tóc vểnh lên như ăng-ten, tóc bay về một phía. Tóc có buộc không: đuôi ngựa cao, hai búi, bím, nơ cài. Và màu có mấy tông: một màu, hai màu chia đôi, ngọn nhạt hơn chân.
Khi đã có ghi chú này, bạn sẽ thấy nhiều bộ tóc trên thị trường bị loại ngay mà không cần so màu. Ví dụ giả định: nhân vật có đuôi ngựa cao sát đỉnh đầu thì bộ tóc xoã dài bình thường sẽ lộ mũ tóc khi buộc lên, vì phần gáy không có tóc che. Lúc đó bạn cần loại đuôi ngựa kẹp rời hoặc mũ tóc thiết kế riêng cho kiểu buộc cao. Đọc nhân vật kỹ trước giúp bạn mua ít lần hơn và cắt tỉa ít hơn.
Sợi chịu nhiệt, sợi thường và tóc thật: nên chọn loại nào
Gần như mọi bộ tóc cosplay đều làm từ sợi tổng hợp. Khác biệt lớn nhất là sợi đó có chịu được dụng cụ nhiệt (máy sấy, máy duỗi, máy uốn) hay không. Bảng dưới so sánh ở mức người chơi cần biết:
| Tiêu chí | Sợi tổng hợp chịu nhiệt | Sợi tổng hợp thường | Tóc thật |
|---|---|---|---|
| Tạo kiểu bằng nhiệt | Được, ở mức nhiệt ghi trên bao bì, nên thử trước trên một lọn khuất | Không, gặp nhiệt dễ xoăn tít, cháy sém hoặc chảy | Được, như tóc trên đầu |
| Độ bóng | Thường vừa phải, có loại hơi bóng | Hay bóng như nhựa dưới đèn flash | Tự nhiên |
| Màu sắc | Nhiều màu rực của nhân vật | Nhiều màu, phổ biến ở hàng rẻ | Phải nhuộm, khó ra màu hoạt hình |
| Giữ nếp sau khi giặt | Giữ khá tốt nếp đã tạo bằng nhiệt | Giữ nếp có sẵn từ xưởng, khó tạo lại | Mất nếp, phải làm lại |
| Hợp với ai | Người mới, người muốn tự tạo kiểu | Kiểu đơn giản, dùng vài lần | Tạo hình đời thường, dùng lâu dài |
Với cosplay, sợi chịu nhiệt là lựa chọn mặc định hợp lý: nó cho phép duỗi lại phần tóc bị gãy nếp khi vận chuyển, uốn ngọn, ép mái. Tóc thật hiếm khi đáng tiền cho nhân vật tóc màu, vì nhuộm lên màu xanh lá hay tím nhạt đều khó và tốn công. Một mẹo kiểm nhanh khi đã mua: cắt vài sợi rơi ra khi chải, đưa máy sấy ở chế độ ấm lại gần; sợi co xoăn ngay thì đó không phải loại chịu nhiệt như mô tả. Đừng thử bằng lửa trong phòng, sợi tổng hợp cháy nhanh và tạo khói hắc.
Mũ tóc: phần quyết định đội có đẹp và có mát hay không
Mũ tóc may hàng thông thường. Tóc được may thành từng hàng lên một khung lưới co giãn, các hàng cách nhau để thoáng khí. Đây là loại phổ biến và rẻ nhất, hợp với nhân vật có mái che kín trán. Điểm yếu là khi rẽ ngôi hoặc vén tóc ra sau, khe giữa các hàng dễ lộ lưới.
Mũ tóc có viền ren phía trước. Phần trán là một dải ren mỏng, từng sợi được móc vào nên khi dán sát trán sẽ trông như chân tóc mọc thật. Loại này cần thiết cho nhân vật vuốt ngược, không mái, hoặc tóc buộc cao để lộ trán. Ren phải cắt sát chân tóc và cố định đúng cách; cắt hụt là thấy một vạch lưới trên trán.
Mũ tóc có đường rẽ ngôi giả da đầu. Đỉnh đầu có một dải vải màu da giả làm đường ngôi. Hợp nhân vật rẽ ngôi giữa hoặc ngôi lệch rõ. Lưu ý đường ngôi cố định, không đổi phía được.
Dây chỉnh cỡ và kẹp. Phía gáy thường có hai móc chỉnh độ rộng, một số mũ có sẵn kẹp nhỏ hai bên thái dương và gáy. Người đầu nhỏ, đặc biệt là thiếu niên, nên ưu tiên mũ có dây chỉnh; mũ rộng sẽ trượt ra sau khi bạn cúi chào hay quay đầu.
Kích cỡ đầu. Đo vòng đầu bằng thước dây, vòng qua trán phía trên lông mày, qua trên vành tai và vòng xuống gáy. Phần lớn tóc giả thời trang làm cho một cỡ trung bình; nếu đầu bạn lớn hoặc tóc thật rất dày và dài, phần đội thêm lưới và tóc tết sẽ làm vòng đầu tăng đáng kể, nên đo khi tóc thật đã tết gọn.
Độ dài, độ dày và khoảng dư để cắt
Quy tắc dễ nhớ: mua dài hơn, đừng mua vừa. Tóc giả chỉ cắt ngắn được, không nối dài được, và kiểu tóc của nhân vật thường có các lớp so le mà bộ tóc xuất xưởng không có. Nếu nhân vật tóc ngang vai, một bộ tóc dài hơn vai một gang tay cho bạn đủ chất liệu để tỉa lớp. Riêng phần mái, nên chọn loại mái dài quá mắt, vì mái hơi dài cắt rất dễ, còn mái ngắn quá thì không cứu được.
Độ dày thường bị bỏ qua cho tới khi bắt đầu tạo kiểu. Các kiểu tóc dựng, tóc xù bồng hay búi lớn cần rất nhiều sợi để đánh rối và tạo khối; một bộ tóc mỏng sẽ hết tóc giữa chừng và lộ lưới ở đỉnh đầu. Người chơi lâu năm hay mua thêm một bó tóc rời cùng màu (dạng hàng may, gọi là "weft") để may bổ sung vào chỗ thưa. Ngược lại, với kiểu tóc xoã thẳng mềm, tóc quá dày sẽ nặng và nóng, phần dưới phồng ra như cái chuông.
Với tóc rất dài chạm hông trở xuống, hãy nghĩ đến chuyện đi lại: tóc dài kẹt vào quai đeo túi, vướng tay khi ngồi, bị người khác vô tình giẫm khi xếp hàng. Nhiều người chọn cách để tóc ngắn hơn ảnh gốc một chút cho buổi đi sự kiện, và giữ bộ dài nguyên cho buổi chụp ảnh riêng.
Chọn màu: ảnh sản phẩm, ánh đèn sự kiện và tóc hai tông
Màu tóc giả trong ảnh bán hàng thường được chỉnh sáng, và màn hình điện thoại mỗi máy hiển thị một kiểu. Cách hạn chế mua sai màu là xem thêm ảnh chụp thực tế của người mua trước, ưu tiên ảnh chụp ngoài trời và ảnh có đèn flash, vì đó là hai điều kiện ánh sáng bạn sẽ gặp ở sự kiện. Một màu trông vừa vặn trong phòng có thể gắt lên dưới đèn sân khấu hoặc nhạt đi dưới nắng.
Màu "chuẩn hoạt hình" không phải lúc nào cũng đẹp trên người thật. Nhân vật được vẽ với một tông phẳng, còn tóc thật có vùng sáng tối. Nhiều người chọn tông trầm hơn bản vẽ một chút để trông tự nhiên với màu da và trang phục; điều này hoàn toàn là lựa chọn cá nhân, không có đúng sai. Nếu phân vân giữa hai màu, đặt cạnh mảnh vải trang phục chính để so, vì tóc và trang phục đứng cạnh nhau trong mọi bức ảnh.
Với tóc hai tông (chân một màu, ngọn một màu, hoặc chia đôi trái phải), bạn có ba cách: tìm loại may sẵn hai màu, ghép hai bộ tóc và tự may, hoặc thêm lọn kẹp rời màu khác. Tự nhuộm sợi tổng hợp bằng mực hay thuốc nhuộm vải là việc khó, dễ loang và lem ra áo khi đổ mồ hôi; người mới nên tránh.
Mua loại tạo kiểu sẵn hay mua tóc nền rồi tự làm
| Cân nhắc | Tạo kiểu sẵn | Tóc nền tự làm |
|---|---|---|
| Thời gian | Đội được ngay hoặc chỉnh nhẹ | Cần vài buổi tối cắt, tỉa, xịt, sấy |
| Độ khớp với nhân vật | Phụ thuộc người làm, có thể lệch chi tiết | Tự quyết từng lọn |
| Rủi ro | Mũ tóc và độ dày khó kiểm trước | Cắt hỏng thì phải mua lại |
| Vận chuyển | Kiểu dựng dễ bẹp nếu đóng gói kém | Tự đóng gói theo cách mình biết |
| Hợp khi | Kiểu cực khó, sát ngày đi | Kiểu vừa phải, còn thời gian, muốn học |
Không có lựa chọn nào luôn tốt hơn. Một cách cân bằng hay gặp là mua tóc nền cho những kiểu bạn đủ sức làm (mái, tỉa lớp, uốn ngọn), và mua loại tạo kiểu sẵn hoặc nhờ người quen có tay nghề với những kiểu đòi hỏi kết cấu bên trong như tóc dựng cao quá đầu. Dù chọn cách nào, nên đặt hàng sớm vài tuần so với ngày đi để còn thời gian đổi trả và chỉnh sửa.
Kiểm hàng khi nhận tóc giả
Khi nhận, mở hộp và kiểm ngay trong ngày, trước khi cắt hay tạo kiểu, vì tóc đã cắt thường không đổi trả được:
- Lắc nhẹ và chải thử bằng lược răng thưa từ ngọn lên: rụng vài sợi là bình thường, rụng thành nắm là đường may lỏng.
- Lật mặt trong mũ tóc: xem các hàng may có thẳng, chỉ có bung, móc chỉnh cỡ có chắc không.
- Ngửi: mùi hoá chất nồng thì giặt nhẹ trước khi đội, phơi nơi thoáng; nếu đội vào thấy ngứa rát da đầu thì ngừng.
- Đội thử trên lưới trùm và tóc đã tết gọn, đi lại, cúi người, quay đầu nhanh vài lần.
- Soi màu dưới ánh sáng ban ngày gần cửa sổ, đặt cạnh vải trang phục.
- Đo độ dài từ đỉnh đầu tới ngọn, so với ghi chú nhân vật đã làm từ đầu.
- Chụp ảnh tình trạng lúc nhận, phòng khi cần trao đổi với người bán.
Nếu mọi thứ ổn, đặt tóc lên đầu ma-nơ-canh hoặc giá đỡ, chải gọn và chờ tới lúc tạo kiểu. Đừng nhét lại vào túi nhựa mỏng ban đầu quá lâu, tóc dễ gãy nếp và rối ở phần ngọn.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên mua tóc giả dài hay ngắn để dễ đội?
Tóc ngắn tới ngang vai dễ đội, ít rối, ít nóng và ít vướng khi đi sự kiện, nên hợp cho bộ đầu tiên. Nếu nhân vật tóc dài, vẫn có thể bắt đầu với một bộ dài vừa phải và chấp nhận lệch ảnh gốc một chút, rồi nâng cấp sau khi đã quen chải và cất giữ tóc dài.
Làm sao biết tóc giả có phải sợi chịu nhiệt thật không?
Xem mô tả có ghi ngưỡng nhiệt hay không, rồi thử trên vài sợi rụng ra khi chải: đưa máy sấy ở chế độ ấm lại gần một lúc. Sợi chịu nhiệt chỉ mềm đi và giữ được nếp, sợi thường co xoăn hoặc săn lại ngay. Không thử bằng lửa và không thử trên phần tóc ở mặt trước.
Tóc giả có viền ren phía trước có cần thiết cho mọi nhân vật không?
Không. Nhân vật có mái dày che kín trán thì mũ tóc thường là đủ. Viền ren đáng mua khi nhân vật vuốt ngược, không mái hoặc buộc cao lộ chân tóc. Ren cần cắt và cố định khéo, nên người mới có thể tập với một bộ rẻ trước.
Một bộ tóc giả có dùng được cho nhiều nhân vật không?
Được nếu kiểu tóc gần nhau, chẳng hạn cùng tóc đen ngang vai, chỉ khác mái. Nhưng khi đã cắt lớp và xịt dựng cho một nhân vật, gần như không đưa về trạng thái ban đầu được. Nhiều người giữ một vài bộ tóc nền màu phổ biến chưa cắt để dùng linh hoạt.
Đầu nhỏ đội tóc giả bị rộng thì xử lý thế nào?
Thắt lại móc chỉnh cỡ ở gáy, đội lưới trùm dày hơn, may thêm một đoạn dây chun ngang phía sau hoặc may kẹp nhỏ ở hai thái dương. Nếu vẫn trượt, có thể may chiết một đường nhỏ ở mặt trong mũ tóc, nhưng nên nhờ người quen may vá làm để không làm lộ đường chỉ.
Có nên mua tóc giả đã qua sử dụng không?
Có thể, nếu người bán cho xem ảnh mặt trong mũ tóc và cam kết đã giặt. Khi nhận, giặt lại bằng dầu gội nhẹ và để khô hoàn toàn trước khi đội. Người có da đầu nhạy cảm hoặc đang có vấn đề về da đầu nên tránh đồ đã dùng hoặc luôn đội thêm lưới trùm sạch bên dưới.