Vết bầm giả thật hay không nằm ở màu theo giai đoạn. Theo cách mô tả quen thuộc trong hoá trang: vết bầm mới là đỏ pha tím, hơi sưng; sau một hai ngày chuyển tím xanh sẫm; vài ngày sau ngả xanh lục ở rìa; khi sắp tan thì vàng nâu nhạt loang rộng. Bạn chọn một giai đoạn hợp với câu chuyện của nhân vật, rồi chấm màu theo lớp bằng mút hoặc cọ, ở giữa đậm, ra rìa nhạt dần và loang không đều.
Vết bầm là hiệu ứng an toàn và dễ nhất trong trang điểm hiệu ứng vì chỉ cần màu, không cần sáp hay keo. Màu dầu hoá trang bền nhất, nhưng phấn mắt màu tím, đỏ, vàng trong túi trang điểm cũng làm được vết bầm đẹp cho một buổi tiệc. Bài này hướng dẫn từng giai đoạn màu, kỹ thuật chấm, những vị trí khó như quanh mắt, và cách tránh vết bầm trông như vết mực.
Vì sao vết bầm đổi màu theo thời gian
Vết bầm là máu thoát ra khỏi những mạch máu nhỏ dưới da sau một va đập. Lúc đầu máu còn đỏ, nhìn qua da thành màu đỏ tím. Sau đó cơ thể dần phân giải sắc tố trong máu, sinh ra các chất có màu khác nhau, nên vết bầm chuyển qua tím xanh, xanh lục rồi vàng nâu trước khi tan hẳn. Đây là kiến thức phổ thông về sinh lý, và cũng là lý do người ta nhìn màu vết bầm để đoán nó mới hay cũ.
Với người hoá trang, điều quan trọng là thời gian mỗi giai đoạn không cố định. Nó tuỳ vị trí, độ sâu, tuổi, làn da của mỗi người; vết bầm ở chân thường tan chậm hơn ở mặt. Vì vậy các mốc dưới đây chỉ là gợi ý để chọn màu cho thuyết phục, không phải căn cứ để đoán tuổi một vết bầm thật. Nếu bạn hay bị bầm tím bất thường mà không nhớ va chạm, đó là chuyện nên hỏi bác sĩ chứ không phải chuyện hoá trang.
Một vết bầm thật cũng hiếm khi chỉ có một màu. Ở giữa có thể vẫn tím trong khi rìa đã ngả vàng. Vẽ hai ba tông chồng nhau, mỗi tông lệch tâm một chút, là cách làm vết bầm trông sống. Hình dáng cũng mang thông tin: vết do vật tròn như quả bóng thường là mảng tròn mờ, vết do cạnh bàn là dải dài, vết do ngón tay nắm chặt là những chấm bầu dục nhỏ xếp gần nhau. Nghĩ xem nhân vật va vào cái gì trước khi đặt màu.
Bảng màu theo giai đoạn
Bảng gợi ý phối màu cho bốn giai đoạn, dùng bảng màu dầu cơ bản hoặc phấn màu. Số ngày chỉ để định hướng, mỗi người mỗi khác. Màu càng về sau càng loang rộng và nhạt, vì vậy vết bầm cũ thường to hơn nhưng mờ hơn vết bầm mới ở cùng chỗ.
| Giai đoạn | Màu chính | Màu phụ ở rìa | Bề mặt |
|---|---|---|---|
| Vừa va đập (vài giờ) | Đỏ, đỏ hồng | Tím nhạt chấm thưa | Hơi sưng, có thể bóng nhẹ |
| Một hai ngày | Tím sẫm, tím xanh | Đỏ rượu ở viền | Phẳng, sẫm nhất ở giữa |
| Khoảng giữa tuần | Tím nhạt dần | Xanh lục ở rìa | Loang rộng hơn lúc đầu |
| Sắp tan | Vàng nâu nhạt | Xanh lục rất nhạt | Mờ, ranh giới khó thấy |
Khi nhân vật có nhiều vết bầm, đặt chúng ở các giai đoạn khác nhau. Một nhân vật vừa qua nhiều trận đấu với vài vết tím mới, vài vết vàng cũ trông có câu chuyện hơn hẳn một nhân vật toàn vết tím giống hệt nhau.
Màu xanh lục và vàng nên rất nhạt. Tô đậm hai màu này là lỗi phổ biến khiến vết bầm trông như vết sơn trang trí.
Kỹ thuật chấm màu từng lớp
Vết bầm vẽ bằng cách chấm, không quét. Quét sẽ để lại vệt cọ, chấm thì cho bề mặt loang như dưới da thật.
- Làm sạch, lau khô vùng da; da dầu thì phủ chút phấn mỏng.
- Chọn hình dáng: vết bầm thường là một mảng bầu dục méo, rìa không đều; vết do cạnh bàn va vào có thể dài và hẹp.
- Lấy màu nền nhạt nhất của giai đoạn (đỏ hồng hoặc vàng nhạt) lên mút, chấm loang rộng nhất.
- Chấm màu chính chồng lên, nhỏ hơn và lệch tâm một chút.
- Chấm điểm đậm nhất ở chỗ bị va trực tiếp; dùng cọ nhỏ chấm vài chấm li ti như mao mạch vỡ ở mép (đỏ hoặc tím).
- Dùng mút sạch chấm nhẹ lên rìa cho tan vào da.
- Lùi xa một mét để nhìn; thêm hoặc bớt cho tới khi không còn thấy hình học rõ ràng.
- Phủ phấn không màu để giữ màu và giảm bóng.
Màu dầu nên lấy thật ít lên mút rồi chấm bớt ra khăn giấy trước khi chấm lên da. Thêm màu dễ, bớt màu khó; vết bầm quá đậm chỉ có cách lau đi làm lại.
Những vị trí khó: quanh mắt, gò má, khớp
Quầng mắt bầm. Đây là kiểu được tìm nhiều nhất cho Halloween và nhân vật võ thuật. Chỉ dùng màu được phép dùng quanh mắt — phấn mắt là lựa chọn an toàn; nhiều màu hoá trang ghi rõ không dùng sát mắt. Vẽ từ xương lông mày xuống xương gò má, đậm nhất ở hốc mắt phía trong, không đưa màu lên bờ mi.
Gò má. Vết bầm ở gò má thường kèm sưng. Tạo cảm giác sưng bằng một vệt sáng nhẹ trên đỉnh gò má và màu sẫm hơn ở dưới.
Khớp ngón tay. Vết bầm sau khi đấm vào vật cứng nằm ở đốt ngón tay, đỏ tím, có thể kèm vết trầy nhỏ. Màu ở đây dễ phai vì tay cử động và rửa nhiều, nên phủ phấn kỹ và mang màu dự phòng.
Cổ. Nên tránh vẽ vết bầm ở cổ trong các buổi hoá trang thông thường; hình ảnh này gợi tới bạo lực theo cách dễ gây hiểu lầm và khó chịu cho người xem.
Bắp tay, cẳng chân. Hai vị trí dễ nhất, rộng và phẳng. Hợp để người mới tập cả bốn giai đoạn màu trên một lần.
Vết bầm bằng đồ trang điểm thường
Không có bảng màu hoá trang, bạn vẫn làm được vết bầm khá thật bằng phấn mắt: phấn mắt đỏ gạch hoặc hồng đất làm nền, tím mận và tím than làm thân vết, xanh rêu nhạt và vàng mù tạt làm rìa. Ưu điểm là phấn mắt đã được làm để dùng quanh mắt, dễ tán, dễ tẩy. Nhược điểm là kém bền khi đổ mồ hôi và dễ dính lên quần áo.
Son kem màu đỏ rượu chấm một chút ở tâm vết bầm mới tạo cảm giác ẩm và sưng; má hồng dạng kem màu mận tán ở rìa cũng dùng được. Tránh dùng bút kẻ mắt nước hay bút dạ để vẽ mao mạch: nét quá sắc và có loại không nên dùng trên da rộng.
Muốn giữ bền hơn, chấm một lớp kem lót mỏng trước, sau khi vẽ xong phủ phấn và xịt khoá lớp trang điểm từ khoảng cách vừa, tránh hướng vào mắt. Đây là cách người hoá trang nghiệp dư hay dùng cho buổi tiệc vài tiếng mà không cần mua thêm đồ. Nhớ rằng cọ và mút đã chấm màu vết bầm nên giặt sạch trước khi dùng lại cho trang điểm hằng ngày, kẻo vệt tím xanh lạc sang gò má vào sáng hôm sau.
Lỗi khiến vết bầm trông như vết mực
Một màu duy nhất. Vết bầm tím đều từ giữa ra rìa trông như vết mực đổ. Luôn có ít nhất hai tông, rìa nhạt hơn và khác sắc độ.
Rìa quá sắc. Vết bầm thật không có viền. Dùng mút sạch chấm tán rìa cho tới khi không xác định được chỗ kết thúc.
Quá to so với câu chuyện. Một cú va vào cạnh bàn không để lại mảng tím bằng bàn tay. Vết nhỏ, đúng chỗ thuyết phục hơn vết to.
Xanh lục và vàng quá đậm. Hai màu này chỉ nên phảng phất. Đậm lên là trông như sơn mặt.
Bóng loáng. Màu dầu không phủ phấn sẽ bóng, nhất là dưới flash. Phủ phấn, trừ khi cố ý giả vết bầm mới còn sưng.
Quên vết trầy đi kèm. Va đập mạnh vào bề mặt nhám như mặt đường thường để lại cả vết bầm lẫn vết trầy. Thêm vài vệt trầy li ti ở rìa vết bầm trên đầu gối hay khuỷu tay, theo cách ở bài vết thương giả, sẽ làm câu chuyện của nhân vật liền mạch hơn.
Vết bầm theo từng kiểu nhân vật
Vết bầm phục vụ câu chuyện. Cùng một kỹ thuật, nhưng vị trí, giai đoạn và số lượng nên đổi theo nhân vật bạn đóng.
| Nhân vật | Vị trí hợp | Giai đoạn gợi ý | Gợi ý thêm |
|---|---|---|---|
| Võ sĩ, đấu sĩ vừa ra trận | Gò má, cung mày, khớp ngón tay | Vừa va đập và một hai ngày, trộn lẫn | Một vết trầy nhỏ ở cung mày, môi hơi sưng |
| Siêu anh hùng sau trận chiến | Gò má, cằm, cẳng tay | Vừa va đập | Bụi xám trên da, trang phục rách nhẹ |
| Nhà thám hiểm, người sống sót | Cẳng chân, đầu gối, cẳng tay | Đủ các giai đoạn | Vết trầy, vết bẩn, băng gạc sạch quấn hờ |
| Zombie | Bất kỳ chỗ nào | Tím và xanh lục trên nền da xám | Rìa loang rộng, không cần đẹp |
| Vận động viên vừa ngã | Đầu gối, khuỷu tay, hông | Vừa va đập | Kết hợp vết trầy theo hướng ngã |
Không có nhân vật nào cần vết bầm khắp người. Hai đến bốn vết ở vị trí có lý, khác giai đoạn, đã đủ kể chuyện; phần còn lại để trang phục và dáng điệu làm nốt.
Nếu đóng một nhân vật có thiết kế gốc, xem ảnh tham chiếu xem vết bầm hay băng gạc nằm ở đâu, bên nào. Người hâm mộ nhận ra những chi tiết nhỏ ấy rất nhanh.
Vết bầm giả và người xung quanh
Vết bầm, nhất là quanh mắt, là hình ảnh nhạy cảm vì nó gắn với bạo lực trong đời thật. Ở tiệc hoá trang, mọi người hiểu đó là nhân vật; ở nơi làm việc, trên đường hay khi về nhà gặp người thân lớn tuổi, một quầng mắt tím có thể khiến người khác lo lắng thật. Nên tẩy trước khi rời nơi tổ chức hoặc che lại bằng kính râm khi di chuyển.
Không dùng vết bầm giả để đùa kiểu giả bị đánh, giả bị bạo hành để trêu bạn bè hay câu tương tác trên mạng. Những trò như vậy làm nhẹ đi chuyện nghiêm trọng mà nhiều người đang thật sự trải qua, và có thể khiến người quan tâm đến bạn hoảng sợ. Vết bầm giả là để kể chuyện của một nhân vật hư cấu, không để kể sai chuyện của chính mình.
Nếu bạn biết ai đó đang có vết bầm thật mà không giải thích được, đó không phải chuyện hoá trang; hãy hỏi han nhẹ nhàng và giúp họ tìm tới người có chuyên môn khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Vết bầm giả vẽ bằng phấn mắt giữ được bao lâu?
Trong phòng mát, ít chạm tay, phấn mắt đã có kem lót và xịt khoá có thể giữ vài giờ. Ngoài trời nóng hoặc ở vị trí hay cọ vào quần áo như khuỷu tay, đầu gối thì nhanh phai hơn. Mang theo phấn và mút nhỏ để dặm lại giữa buổi.
Có làm vết bầm giả cho trẻ em được không?
Có thể dùng sơn mặt dành cho trẻ để vẽ vết bầm nhẹ cho nhân vật như siêu anh hùng vừa chiến đấu, sau khi thử dị ứng. Tránh vùng sát mắt, không làm quầng mắt bầm cho trẻ nhỏ vì dễ làm chính bé và bạn bè sợ. Xem thêm mục Hoá trang cho trẻ em.
Vì sao vết bầm giả lên ảnh trông nhạt hơn ngoài đời?
Đèn flash và chế độ làm đẹp của điện thoại thường làm mịn da và làm nhạt các màu tối. Nếu mục tiêu chính là ảnh, tăng độ đậm ở tâm vết bầm một chút, tắt chế độ làm đẹp và chụp thử để chỉnh trước khi chụp chính thức.
Da ngăm có cần đổi màu vết bầm không?
Có. Trên da ngăm, vết bầm thật thường trông sẫm hơn, ngả tím nâu hay xám, các màu đỏ và vàng ít nổi. Giảm đỏ tươi, tăng tím nâu và nâu sẫm, giữ rìa xanh vàng thật nhạt. Thử màu trên mu bàn tay trước khi vẽ lên mặt.
Có dùng màu nước sơn mặt để vẽ vết bầm được không?
Được, màu gốc nước dành cho da tán mỏng và loang khá đẹp, tẩy dễ bằng nước. Nhược điểm là dễ trôi khi đổ mồ hôi. Chấm từng lớp mỏng, để khô giữa các lớp, đừng làm ướt quá vì màu sẽ thành vệt.
Bị nổi mẩn chỗ vẽ vết bầm thì làm gì?
Tẩy ngay bằng sản phẩm tẩy dịu, rửa sạch bằng nước mát, không chà xát, không bôi thêm sản phẩm khác lên vùng đó. Nếu mẩn đỏ, ngứa rát không giảm hoặc lan rộng, hoặc sưng gần mắt, hãy đi khám để được tư vấn đúng.