Để tai, sừng, đuôi và cánh giả đứng chắc suốt một ngày sự kiện, nguyên tắc chung là: làm nhẹ nhất có thể, gắn vào một điểm chịu lực trên cơ thể (đầu, hông, vai) chứ không treo vào vải mỏng, phân bố sức nặng đều hai bên, và luôn có cách tháo nhanh. Tai và sừng thường gắn qua băng đô, kẹp hoặc khâu vào mũ tóc giả; đuôi gắn vào đai lưng riêng; cánh cần đai đeo vai như ba lô.
An toàn ở đây có hai phía: cho bạn (không đau đầu, không trầy da, không mất thăng bằng) và cho người xung quanh (không cạnh sắc, không quét vào mặt ai trong đám đông, không vấp vào đuôi). Bài này đi qua từng loại phụ kiện, các cách gắn phổ biến và những điều nên kiểm trước khi bước vào hội trường.
Năm nguyên tắc dùng chung cho mọi phụ kiện cơ thể
Nhẹ trước, đẹp sau. Một cặp sừng nặng vài trăm gam nghe không nhiều, nhưng đội tám tiếng là đau cổ. Vật liệu xốp, giấy bồi, nhựa nhẹ, vải nhồi bông là những lựa chọn phổ biến; càng xa điểm gắn, phần đó càng phải nhẹ vì nó tạo đòn bẩy.
Gắn vào điểm chịu lực. Đầu chịu lực qua băng đô và mũ tóc; hông qua đai lưng; vai và lưng qua đai chéo. Khâu đuôi thẳng vào váy hay quần mỏng sẽ kéo tụt vải và rách đường may.
Cân hai bên. Sừng một bên, cánh lệch, đuôi to một phía làm cơ thể phải gồng để giữ thăng bằng. Nếu tạo hình lệch, thêm đối trọng nhỏ ở bên kia hoặc chấp nhận làm phần lệch nhẹ hơn.
Tháo nhanh được. Khi đi vệ sinh, lên xe, vào thang máy hay khi thấy đau, bạn cần tháo trong vài giây. Khoá bấm, móc, nam châm có lực vừa phải tốt hơn nút thắt hay keo dán chết.
Không cạnh sắc, không đầu nhọn cứng. Đầu sừng, mép cánh, khung đuôi đều có thể chạm vào mặt người khác trong đám đông. Bo tròn mọi mũi nhọn, bọc mút những chỗ có lõi cứng, và ưu tiên vật liệu mềm ở phần nhô ra xa.
Thử đủ lâu trước ngày đi. Đeo cả bộ phụ kiện ở nhà ít nhất vài tiếng liền, làm những việc bình thường: ngồi, đứng lên, cúi nhặt đồ, đi qua cửa, lên xuống cầu thang. Nhiều chỗ cấn, chỗ lỏng chỉ lộ ra sau tiếng thứ hai, và sửa ở nhà dễ hơn nhiều so với sửa trong phòng thay đồ chật.
Tai và sừng: băng đô, kẹp hay khâu vào mũ tóc
Băng đô là cách nhanh nhất: gắn tai hoặc sừng lên một băng đô vừa đầu, giấu băng đô dưới lớp tóc giả hoặc tóc thật. Ưu điểm là tháo lắp dễ, dùng lại được. Nhược điểm là băng đô cứng ép hai bên đầu sau sáu đến tám tiếng, nhất là chỗ sau tai; chọn băng đô bản rộng, có lót vải, và thử đội ở nhà đủ lâu trước ngày đi.
Kẹp (kẹp mỏ vịt, kẹp lò xo nhỏ) gắn vào đế tai hay đế sừng rồi kẹp vào tóc tết hoặc tóc giả. Hợp với phụ kiện nhỏ, nhẹ. Phụ kiện lớn chỉ dùng kẹp thì dễ xoay và rơi.
Khâu hoặc ghim vào mũ tóc giả cho kết quả đẹp và chắc nhất: sừng như mọc ra từ tóc. Tách tóc chỗ cần gắn, khâu đế phụ kiện vào lưới mũ tóc bằng chỉ chắc, nếu cần lót thêm một miếng nỉ dưới đế để phân tải. Sau đó chải tóc phủ quanh chân sừng. Đổi lại, bộ tóc đó gần như gắn liền với nhân vật.
Tai nhọn bọc vành tai (kiểu tai tiên, tai yêu tinh) là loại đặc biệt: chúng chụp lên vành tai thật và đôi khi được cố định bằng keo dán da dành cho hoá trang. Keo dán da cần thử dị ứng trên vùng da nhỏ trước ít nhất một ngày, bôi lên da lành, tẩy bằng dung dịch tẩy đi kèm chứ không giật ra. Nếu tai giả cấn đau sụn tai, tháo ngay; sụn tai bị ép lâu có thể đau nhiều ngày.
Đuôi: chiều dài, cách gắn và chuyện ngồi xuống
Đuôi là phụ kiện hay bị đánh giá thấp: nó trông nhẹ nhàng trên ảnh nhưng là thứ bị giẫm, bị kẹt cửa và kéo tụt quần nhiều nhất. Cách gắn chắc nhất là làm một đai lưng riêng (dây đai vải có khoá) đeo dưới hoặc trên trang phục, đuôi gắn vào đai qua một vòng vải hoặc khoá, rồi luồn qua một lỗ nhỏ trên trang phục nếu cần.
Về chiều dài, đuôi chạm đất trông đẹp khi đứng nhưng sẽ quét bụi, bị giẫm khi xếp hàng và vướng khi lên cầu thang cuốn. Đuôi dừng ở khoảng bắp chân hoặc mắt cá thường là điểm cân bằng. Đuôi dài theo đúng thiết kế nhân vật có thể dùng cho buổi chụp riêng.
Với đuôi to (đuôi cáo bông, đuôi rồng), nhồi bông nhẹ, tránh nhồi chặt làm nặng. Đuôi có lõi dây thép để giữ dáng cong phải bọc kín đầu dây. Đuôi cử động bằng dây kéo hay cơ cấu nhỏ thì kiểm mọi chỗ kẹp, khớp không kẹp tay người khác.
Khi ngồi, đuôi gắn sau thắt lưng sẽ cấn. Đai có khoá xoay hoặc đuôi tháo rời bằng khoá bấm giúp bạn xoay đuôi sang bên hoặc tháo hẳn khi ngồi xe, ngồi ăn. Trẻ em đeo đuôi nên dùng loại ngắn, mềm, gắn bằng khoá dán dễ bung khi bị kéo, để không bị giật ngã.
Cánh: đai đeo, khung nhẹ và gập lại được
Cánh là phụ kiện lớn nhất và đòi hỏi tính toán nhất. Trình tự làm và kiểm tra hay dùng:
- Chọn kích thước theo nơi sẽ dùng: cánh sải rộng hơn vai nhiều lần chỉ hợp buổi chụp riêng; cánh đi sự kiện đông người nên gọn trong khoảng thân người hoặc gập được.
- Làm khung nhẹ: ống nhựa mỏng, que nhẹ, xốp tấm, phủ vải, giấy hay lông vũ nhân tạo; tránh vật liệu nặng ở phần đầu cánh.
- Gắn khung vào một tấm đế cứng đặt giữa hai bả vai, tấm đế này nối với đai đeo hai vai như ba lô, thêm một dây ngang ngực để không xệ ra sau.
- Giấu đai dưới trang phục hoặc dùng đai màu trùng màu trang phục; trang phục có thể khoét hai lỗ nhỏ ở lưng cho chân cánh xuyên ra.
- Làm khớp gập hoặc tháo rời ở chân cánh để đi qua cửa, vào thang máy, lên xe.
- Bo tròn và bọc mềm mép ngoài, đầu cánh; không để que nhọn lộ ra.
- Đeo thử ở nhà một vài tiếng, đi qua cửa, ngồi xuống, xoay người nhanh để kiểm lực kéo và độ quét.
Nhiều sự kiện có quy định về kích thước đạo cụ và phụ kiện lớn, có khu vực riêng cho trang phục cồng kềnh. Đọc quy định trước khi làm, đừng để tới cổng mới biết. Trong đám đông, gập cánh khi di chuyển, chỉ mở ra ở khu chụp ảnh và nhìn quanh trước khi xoay người.
Đèn, pin và vật liệu: an toàn cho da và cho người xung quanh
Phụ kiện phát sáng (sừng có đèn, cánh viền đèn, tai đổi màu) làm tạo hình nổi bật trong ảnh tối nhưng thêm vài rủi ro cần để ý:
- Pin đặt ở nơi tháo ra được, không khâu kín trong lớp vải sát da; pin và mạch có thể nóng lên khi chạy lâu.
- Dây điện đi gọn, cố định bằng băng dính vải, không để vòng dây hở có thể móc vào tay người khác.
- Không dùng đèn quá chói chiếu ngang tầm mắt người đối diện; đèn nháy nhanh có thể gây khó chịu cho người nhạy cảm ánh sáng.
- Không dùng ngọn lửa thật hay pháo sáng trong phụ kiện, dù là loại nhỏ.
- Vật liệu tiếp xúc da (đế tai, đai, chân sừng) nên lót vải mềm; keo nến, sơn, nhựa đã khô hẳn mới đeo.
- Người da nhạy cảm thử phụ kiện kim loại, cao su trên cổ tay trước; mẩn đỏ, ngứa thì đổi vật liệu tiếp xúc hoặc lót thêm vải.
- Trẻ nhỏ không đeo phụ kiện có pin cúc áo tháo ra được, vì nuốt pin cúc áo là cấp cứu nguy hiểm.
Nếu trẻ có nghi ngờ đã nuốt pin cúc áo, đưa trẻ đi cấp cứu ngay, không chờ triệu chứng. Đây là lý do phụ kiện có pin cho trẻ phải có nắp vặn vít hoặc khoá chắc.
Đi sự kiện với phụ kiện lớn: phép lịch sự và người hỗ trợ
Một bộ cánh rộng hay một chiếc đuôi dài thay đổi cách bạn chiếm chỗ trong không gian. Bạn không còn cảm nhận được mép ngoài của mình như bình thường, nên rất dễ quét vào ai đó phía sau. Thói quen đơn giản nhất: quay cả người chậm rãi thay vì xoay hông nhanh, và nhìn quanh trước khi lùi lại.
Nên có một người hỗ trợ đi cùng, đặc biệt với cánh lớn hay đuôi dài: người đó mở cửa, nhắc khi có trẻ em chạy phía sau, giữ đuôi khi bạn lên cầu thang, giúp gập cánh khi vào thang máy, và chỉnh lại sừng khi bạn không tự nhìn thấy được.
Khi người khác xin chụp ảnh, phụ kiện của bạn cũng cần không gian; chọn chỗ có khoảng trống, không đứng tạo dáng giữa lối đi. Ngược lại, khi bạn muốn chụp ảnh cosplayer khác, đừng tự chạm vào tai, đuôi hay cánh của họ để chỉnh; phụ kiện là một phần trang phục, và chạm vào nó cũng cần hỏi trước như chạm vào người.
Cuối ngày, kiểm lại mọi chỗ gắn trước khi về: đế sừng lỏng, chỉ đuôi bung, khớp cánh rơ. Sửa ngay khi còn nhớ chỗ hỏng sẽ đỡ hơn nhiều so với lúc mở hộp ra ở sự kiện sau.
Cất giữ và vận chuyển tai, sừng, đuôi, cánh
Phụ kiện cơ thể thường hỏng trên đường đi hơn là lúc đeo. Sừng bị gãy chân khi nhét vào ba lô, cánh bị bẻ cong khi đặt dưới đồ nặng, đuôi bông bị bẹp lông khi nén trong túi hút chân không. Lên kế hoạch đóng gói ngay từ lúc làm giúp tránh những hỏng hóc này.
Tai và sừng nên cất trên chính băng đô hoặc mũ tóc giả, đặt trong hộp cứng có chèn giấy mềm quanh chân. Nếu sừng gắn vào tóc giả, vận chuyển cả bộ trên đầu xốp như với tóc dựng. Đuôi cuộn lỏng, không gập gãy lõi, bọc trong túi vải; đuôi lông nên chải nhẹ sau khi lấy ra. Cánh tháo rời khỏi đế nếu có thể, mỗi cánh kẹp giữa hai tấm bìa cứng, đặt nằm phẳng trên cùng của hành lý.
Khi đi xe máy, không đeo cánh hay đuôi dài lúc đang chạy xe: gió có thể kéo cánh như cánh buồm, đuôi có thể cuốn vào bánh xe hay xích. Mặc trang phục tới nơi rồi mới gắn phụ kiện. Đi xe khách hay máy bay, hỏi trước về kích thước hành lý và vật dụng có pin.
Ở nhà, cất phụ kiện ở chỗ khô, tránh nắng; xốp và keo nến để trong xe hay gần cửa sổ nắng có thể mềm và biến dạng. Pin luôn tháo ra khi cất lâu để không chảy nước làm hỏng mạch.
Câu hỏi thường gặp
Sừng nặng làm đau đầu sau vài giờ thì sửa thế nào?
Thay phần lõi bằng vật liệu nhẹ hơn, rút ngắn hoặc làm rỗng sừng, và chuyển từ băng đô hẹp sang gắn vào mũ tóc giả có đế nỉ rộng để chia lực ra nhiều chỗ trên đầu. Nếu vẫn đau, tháo ra nghỉ thường xuyên; đau đầu kéo dài là tín hiệu nên dừng.
Có nên dùng keo dán da để gắn sừng lên trán không?
Chỉ khi sừng rất nhỏ và nhẹ, dùng keo dán da dành cho hoá trang, đã thử dị ứng và có dung dịch tẩy đi kèm. Sừng lớn gắn bằng keo lên da sẽ kéo căng da, dễ bong giữa chừng và gây tổn thương khi tháo. Không dùng keo siêu dính, keo nến hay keo dán đồ lên da.
Cánh giả bao nhiêu là quá rộng để đi sự kiện?
Không có con số chung; mỗi sự kiện có quy định riêng. Cách nghĩ thực tế: nếu cánh mở ra rộng hơn lối đi giữa các gian hàng, nó không nên mở khi bạn di chuyển. Làm cánh gập được hoặc tháo rời là cách giải quyết bền nhất.
Đuôi bị người khác giẫm giật mạnh có nguy hiểm không?
Có thể làm bạn mất thăng bằng hoặc rách trang phục. Gắn đuôi bằng khoá có thể tự bung khi bị kéo mạnh, như khoá dán hay khoá nam châm vừa lực, để đuôi rời ra thay vì kéo người ngã.
Tai giả có ảnh hưởng tới việc nghe không?
Tai đội trên băng đô thường không ảnh hưởng. Tai bọc vành tai và mũ trùm kín có thể làm âm thanh nhỏ đi một chút, nên chú ý thông báo của ban tổ chức và người đi cùng gọi mình. Đừng đeo tai nghe chống ồn khi đang di chuyển trong đám đông.
Trẻ em đeo tai, đuôi giả có cần lưu ý gì riêng không?
Chọn loại nhẹ, mềm, không có chi tiết nhỏ dễ rời và nuốt, không có dây dài quanh cổ, không pin cúc áo tháo được. Băng đô vừa đầu, không ép chặt; đuôi ngắn, gắn bằng khoá dễ bung. Người lớn kiểm tra trước khi bé chạy chơi.