Khi vừa đeo kính áp tròng màu vừa trang điểm hoá trang, thứ tự an toàn là: rửa tay, đeo lens trước, rồi mới trang điểm; tháo lens trước, rồi mới tẩy trang. Làm như vậy để tay chạm lens khi còn sạch, không có phấn, kem nền hay keo dính lên mặt lens, và để dầu tẩy trang không chảy vào mắt khi lens còn nằm trên giác mạc.
Ngoài thứ tự, cần tránh một số sản phẩm và thói quen quanh mắt: kim tuyến và phấn rời gần bờ mi, kẻ đường viền phía trong mí, keo mi bôi quá sát, keo xịt tóc hay xịt khoá nền khi đang mở mắt, sơn mặt ghi không dùng quanh mắt. Bài này đi qua từng bước của một buổi hoá trang có đeo lens, từ lúc chuẩn bị đến lúc tẩy trang về nhà.
Vì sao đeo lens trước, tháo lens trước
Lý do đầu tiên là tay sạch. Trước khi trang điểm, tay bạn chỉ có xà phòng đã rửa sạch. Sau khi trang điểm, đầu ngón tay gần như chắc chắn có kem nền, phấn, chút sơn mặt hay keo, và rửa tay giữa buổi trang điểm rất khó sạch hoàn toàn. Cặn mỹ phẩm bám lên lens có thể gây cộm, mờ, kích ứng, và đọng lại trên lens dùng nhiều lần.
Lý do thứ hai là lens che chắn một phần. Khi bạn trang điểm sau, nếu có hạt phấn rơi vào mắt, bạn biết để xử lý ngay, và lens đã ổn định trên mắt nên bạn ít phải chạm vào nó. Ngược lại, đeo lens sau khi đã trang điểm mắt thì ngón tay kéo mí sẽ làm lem lớp trang điểm và kéo luôn phấn vào mắt.
Lý do thứ ba nằm ở lúc tháo. Dầu tẩy trang và nước tẩy trang được làm để hoà tan mỹ phẩm; chúng có thể bám lên lens làm mờ hoặc gây kích ứng khi chảy vào dưới lens. Tháo lens trước bằng tay vừa rửa sạch, cất lens vào hộp hoặc bỏ đi nếu là loại một lần, rồi mới tẩy trang mắt.
Nguyên tắc này được nhắc trong hầu hết hướng dẫn cho người đeo kính áp tròng. Với hoá trang, lớp sản phẩm dày và nhiều loại hơn trang điểm thường, nên càng đáng giữ đúng.
Sản phẩm quanh mắt: nên và tránh khi đang đeo lens
Không phải sản phẩm nào cũng cấm, nhưng một số loại dễ gây chuyện hơn hẳn với người đeo lens:
| Sản phẩm | Nên | Tránh |
|---|---|---|
| Phấn mắt | Dạng kem hoặc phấn nén bám tốt | Phấn rời bay bụi, phủ sát bờ mi |
| Kim tuyến, nhũ | Loại dạng gel dành cho mắt, dùng ở mí trên xa bờ mi | Kim tuyến thủ công, nhũ trang trí không dành cho mặt, vụn nhũ to |
| Kẻ mắt | Kẻ sát chân mi phía ngoài | Kẻ đường viền phía trong mí (bờ mi trong), sát lỗ tuyến nhờn |
| Mascara | Loại không có sợi tơ, quét nhẹ | Mascara có sợi tơ dễ rụng vào mắt, dùng chung cây chải |
| Sơn mặt, màu hoá trang | Loại ghi dùng được quanh mắt, đã thử dị ứng | Loại ghi rõ không dùng quanh mắt, sơn thủ công, bút dạ |
| Xịt khoá nền, keo xịt tóc | Xịt khi nhắm mắt, quay mặt khỏi luồng xịt, chờ khô mới mở | Xịt khi đang mở mắt, xịt ngay sát mặt |
Một quy tắc dễ nhớ: thứ gì có thể rơi vụn, bay bụi hay chảy vào mắt thì giữ khoảng cách với bờ mi. Phần nhãn sản phẩm ghi không dùng quanh mắt thì tôn trọng điều đó, kể cả khi ảnh mẫu trên mạng dùng nó ngay quanh mắt. Trang điểm hiệu ứng dày quanh hốc mắt (mắt zombie, mắt quỷ) nên dừng ở vùng xương hốc mắt, không tô vào sát bờ mi.
Một buổi hoá trang có đeo lens, từng bước
Trình tự dưới đây gom các nguyên tắc trên thành một quy trình làm được ở nhà hoặc phòng thay đồ:
- Gội đầu, rửa mặt, cạo hoặc tỉa những gì cần trước; mặc lớp áo trong, chưa mặc trang phục chính.
- Rửa tay bằng xà phòng, lau khô bằng khăn không xơ.
- Đeo kính áp tròng màu, chớp vài lần, kiểm tra nhìn rõ và dễ chịu.
- Đội lưới trùm tóc nếu sẽ đội tóc giả.
- Trang điểm nền, rồi trang điểm mắt; với sản phẩm dễ rơi vụn, đặt một miếng bông phía dưới mắt để hứng.
- Gắn mi giả nếu có, dùng lượng keo mi nhỏ, chờ keo se mới đặt, không để keo chạm bờ mi trong.
- Đội tóc giả, gắn phụ kiện; nếu xịt keo tóc, nhắm mắt và quay mặt đi, chờ khô hẳn mới mở mắt.
- Xịt khoá nền cuối cùng, nhắm mắt, giữ khoảng cách.
- Mặc trang phục chính, gắn móng giả sau cùng nếu nhân vật có móng dài.
Đặt các bước này trên một mảnh giấy dán cạnh gương trong buổi tập đầu tiên. Khi đã quen, thứ tự trở thành phản xạ, và bạn ít khi phải chạm vào mắt sau khi tay đã dính sản phẩm.
Nếu nhờ người khác trang điểm cho mình, báo trước với họ rằng bạn đang đeo kính áp tròng. Người trang điểm sẽ tránh kéo căng mí mắt quá mạnh, chọn sản phẩm ít bay bụi quanh mắt, và dừng ngay khi bạn thấy cộm thay vì làm cho xong. Cọ và bông mút dùng quanh mắt nên là đồ sạch, chưa dùng cho người khác trong ngày.
Mi giả và keo mi khi đeo kính áp tròng
Mi giả là phụ kiện phổ biến trong cosplay, và hay gây khó chịu cho người đeo lens hơn ta nghĩ. Vấn đề nằm ở keo mi: keo bôi quá nhiều tràn xuống bờ mi, khô lại thành vảy nhỏ, vụn keo rơi vào mắt nằm dưới lens, gây cộm và đỏ. Cách phòng là dùng lượng keo nhỏ, chờ keo se lại vài chục giây mới đặt mi, đặt mi sát chân mi thật nhưng không chạm vào bờ mi phía trong.
Mi giả quá dài hoặc quá dày có thể chạm vào mặt kính gọng, hoặc làm bạn chớp mắt nặng hơn, đẩy lens xê dịch. Với nhân vật có mi rất dài, cân nhắc một bộ mi chỉ dùng khi chụp ảnh, phần còn lại của ngày dùng bộ ngắn hơn.
Người da mắt nhạy cảm nên thử keo mi trên da cổ tay hoặc sau tai trước ngày hoá trang. Đỏ, ngứa, sưng mí sau khi dùng keo mi là dấu hiệu dị ứng, tháo mi, tháo lens và không dùng loại keo đó nữa.
Khi tháo mi giả, làm sau khi đã tháo lens. Thấm một chút dầu tẩy trang lên chân mi, chờ keo mềm rồi bóc từ đuôi mắt vào, không giật. Phần keo còn lại trên mí lau bằng bông thấm tẩy trang, nhắm mắt khi lau.
Lens kiểu đặc biệt cho hoá trang: che lòng trắng, màu trắng đục, màu kín
Ngoài lens màu thông thường chỉ phủ vùng tròng đen, hoá trang kinh dị và nhân vật kỳ ảo hay dùng những loại đặc biệt: lens trắng đục cho mắt "mù", lens màu kín không có lỗ đồng tử rõ, lens rất lớn che gần hết lòng trắng. Chúng tạo hiệu ứng mạnh trên ảnh, nhưng cũng là những loại có nhiều giới hạn nhất.
Tầm nhìn giảm rõ rệt. Lens có vùng màu che trước đồng tử khiến bạn nhìn mờ, tối hoặc mất tầm nhìn hai bên, nhất là trong chỗ ít sáng. Đeo loại này thì không đi lại một mình nơi đông người, không lên xuống cầu thang khi không có người dẫn, và tất nhiên không lái xe.
Lens rất lớn che lòng trắng là loại có thông số khác hẳn lens thường, cần được bác sĩ mắt kiểm tra và hướng dẫn riêng, thường chỉ đeo trong thời gian rất ngắn cho cảnh quay hay buổi chụp. Trong điện ảnh, những loại này thường được làm và đeo dưới sự giám sát của chuyên môn nhãn khoa; đó là một dấu hiệu cho thấy chúng không phải phụ kiện để mua về tự đeo.
Thời gian đeo ngắn hơn. Với mọi loại lens hiệu ứng, hãy coi đó là món chỉ đeo cho phần chụp ảnh chính, rồi tháo ra ngay.
Nếu muốn hiệu ứng mắt mạnh mà không muốn chịu rủi ro, trang điểm hốc mắt kết hợp chỉnh màu mắt trên ảnh ở khâu hậu kỳ cho kết quả rất gần, và hoàn toàn không đụng tới mắt thật.
Sự cố giữa buổi: bụi phấn, kim tuyến hay keo vào mắt
Dù cẩn thận, hạt phấn hay vụn nhũ vẫn có thể lọt vào mắt. Đừng dụi; dụi mắt khi đang đeo lens có thể làm hạt cứng cào lên giác mạc. Việc đầu tiên là rửa tay, tháo lens ra, tráng lens bằng dung dịch chuyên dụng, rồi chớp nhiều lần hoặc nhỏ nước mắt nhân tạo để hạt bụi trôi ra.
Nếu cảm giác cộm hết sau khi tháo và rửa, có thể đeo lại lens dùng nhiều lần đã tráng sạch, hoặc đeo chiếc dự phòng với lens một lần. Nếu vẫn còn cộm, đau, đỏ, hay nhìn mờ, đừng đeo lại, chuyển sang kính gọng và đi khám bác sĩ mắt.
Keo vào mắt (keo mi, keo dán da, keo dán móng) là chuyện nghiêm trọng hơn. Không cố mở mí đã dính keo bằng tay. Rửa mắt bằng nhiều nước sạch ở nhiệt độ thường, rồi đi khám ngay. Keo dán móng và keo siêu dính khi dính vào mắt cần được bác sĩ xử lý.
Hoá chất hay sơn có dung môi bắn vào mắt cũng cần rửa ngay bằng nhiều nước sạch trong nhiều phút, tháo lens nếu tháo được dễ dàng, và đi khám. Mang theo bao bì sản phẩm để bác sĩ biết thành phần. Ở sự kiện, báo bộ phận y tế của ban tổ chức để được hỗ trợ.
Tẩy trang sau buổi hoá trang khi đã đeo lens cả ngày
Cuối ngày là lúc mệt và muốn nhanh, nhưng cũng là lúc dễ sai thứ tự nhất. Quy trình nên giữ: rửa tay, tháo lens trước, bỏ lens một lần hoặc cất lens dùng nhiều lần vào hộp với dung dịch mới, tháo mi giả, rồi mới tẩy trang mắt và mặt.
Lớp hoá trang dày, sơn mặt chống nước hay keo dán da cần sản phẩm tẩy tương ứng, thường được ghi trong hướng dẫn của chính sản phẩm đó. Dầu tẩy trang hoà tan tốt lớp màu dày; thấm bông, đặt lên vùng mắt vài giây cho mềm rồi lau nhẹ theo một chiều, không chà qua lại. Với keo dán da, dùng đúng dung dịch tẩy keo, không bóc.
Sau khi tẩy, rửa lại mặt bằng sữa rửa mặt dịu để không còn dầu đọng ở bờ mi, vì dầu và cặn mỹ phẩm ở chân mi có thể góp phần gây viêm bờ mi, một tình trạng làm việc đeo lens về sau khó chịu hơn. Để mắt nghỉ, không đeo lại lens trong tối hôm đó.
Sáng hôm sau, nếu mắt đỏ, cộm, đau hay nhìn mờ, đừng đeo lens; đi khám nếu không đỡ nhanh. Rửa sạch cọ và bông mút dùng quanh mắt trước khi cất, và không dùng chung mascara, kẻ mắt với người khác.
Câu hỏi thường gặp
Có thể trang điểm mắt trước rồi mới đeo lens được không?
Được trong trường hợp bất khả kháng, nhưng phải rửa tay thật kỹ trước khi chạm lens và cẩn thận không kéo phấn vào mắt khi kéo mí. Thứ tự đeo lens trước vẫn an toàn và nhẹ nhàng hơn, nên tập thói quen đó từ đầu.
Kim tuyến dành cho mặt có dùng gần mắt được khi đang đeo lens không?
Chỉ dùng loại ghi rõ dùng được cho vùng mắt, dạng gel bám chắc, và giữ ở mí trên xa bờ mi. Kim tuyến thủ công dùng cho đồ thủ công có cạnh sắc và không được làm cho da, không nên dùng trên mặt.
Kẻ đường viền phía trong mí có hại gì khi đeo lens?
Vùng bờ mi phía trong nằm sát các tuyến tiết chất nhờn của màng nước mắt. Bút kẻ ở đây dễ trôi vào mắt, bám lên lens và có thể làm tắc tuyến, gây kích ứng. Kẻ sát chân mi phía ngoài cho hiệu quả gần như tương tự trong ảnh.
Keo xịt tóc dính vào lens thì làm sao?
Tháo lens bằng tay sạch, tráng kỹ bằng dung dịch chuyên dụng. Với lens một lần, bỏ đi và dùng chiếc mới. Nếu lens dùng nhiều lần vẫn mờ, cộm sau khi rửa, không đeo lại chiếc đó.
Người đeo lens có nên dùng sản phẩm trang điểm không chứa dầu không?
Nhiều hướng dẫn cho người đeo kính áp tròng gợi ý ưu tiên sản phẩm ít dầu quanh mắt, vì dầu dễ bám lên lens làm mờ. Đây không phải quy định cứng; quan trọng hơn là không để sản phẩm chạm bờ mi phía trong và tẩy trang sạch.
Đeo lens màu đi tiệc hoá trang buổi tối rồi về lái xe được không?
Nên tránh. Lens màu có thể làm giảm khả năng nhìn khi trời tối, và mắt đã mỏi sau nhiều giờ đeo. Tháo lens, đeo kính gọng hoặc nhờ người khác lái trước khi lên đường về.