Răng nanh giả cho hoá trang an toàn nhất là loại chụp vừa khít lên răng thật mà không cần keo, hoặc loại được cố định bằng sản phẩm dành cho răng giả, đeo trong thời gian ngắn và tháo ra khi ăn, ngủ. Tuyệt đối không dùng keo siêu dính, keo nến, keo dán da hay bất kỳ loại keo nào không dành cho miệng để gắn răng giả: những loại này có thể làm bỏng niêm mạc, dính chặt vào men răng và khiến việc tháo gây tổn thương.
Móng giả hoá trang (móng vuốt, móng nhọn màu đen, móng phủ kim tuyến) thì dễ hơn, nhưng cũng có lưu ý: dán đúng cách, tháo bằng ngâm chứ không cạy, và để ý tới người xung quanh khi móng dài và nhọn. Bài này đi qua hai nhóm phụ kiện nhỏ nhưng gần miệng và đầu ngón tay, nơi da và niêm mạc nhạy cảm nhất.
Các loại răng nanh giả và nên chọn loại nào
Răng nanh giả cho hoá trang có vài dạng phổ biến, khác nhau ở độ vừa khít, cách giữ và mức an toàn:
| Loại | Cách giữ | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Hàm nhựa cả dải | Đặt lên cả hàm trên | Rẻ, nhanh, hợp trẻ lớn đi tiệc | Cồng kềnh, nói ngọng, dễ rơi; chỉ dùng thời gian ngắn |
| Chụp răng đơn, tự lấy khuôn bằng hạt nhựa | Hạt nhựa làm mềm trong nước nóng, ấn lên răng tạo khuôn | Vừa khít, nhỏ gọn, dùng lại được | Kiểm nhiệt độ nước kỹ để không bỏng; làm theo đúng hướng dẫn |
| Chụp răng đơn dùng kèm sản phẩm cho răng giả | Kem hoặc miếng dán dành cho răng giả | Gắn nhanh, tháo dễ | Chỉ dùng sản phẩm dành cho miệng; không thay bằng keo khác |
| Răng làm theo khuôn tại cơ sở nha khoa | Đúc theo dấu răng của bạn | Vừa nhất, thoải mái nhất | Chi phí cao hơn; hỏi rõ cách tháo và vệ sinh |
Với người mới và trẻ lớn, loại chụp răng đơn tự lấy khuôn hoặc loại dùng kèm sản phẩm cho răng giả là lựa chọn cân bằng. Hàm nhựa cả dải hợp cho vài giờ tiệc, nhưng nói chuyện và uống nước khó. Trẻ nhỏ không nên đeo răng giả vì nguy cơ hóc, nuốt; thay bằng vẽ răng nanh lên môi hoặc mặt nạ.
Người đang niềng răng, có răng lung lay, vừa nhổ răng, có cầu răng hay mão răng nên hỏi nha sĩ trước khi đeo bất kỳ loại nào. Chụp răng ấn lên răng đang điều trị có thể làm bong phục hình hoặc làm đau thêm.
Đeo răng nanh giả loại tự lấy khuôn: những điểm an toàn
Mỗi bộ có hướng dẫn riêng và cần đọc kỹ; các điểm dưới đây là những chỗ người dùng hay sai:
- Đánh răng, súc miệng sạch và để răng khô trước khi làm khuôn hay đeo.
- Làm mềm hạt nhựa bằng nước nóng theo đúng hướng dẫn, dùng dụng cụ vớt chứ không thò tay vào nước nóng.
- Chờ nhựa nguội bớt và chạm thử lên mu bàn tay trước khi đưa vào miệng; nhựa quá nóng có thể làm bỏng môi và lợi.
- Ấn khuôn lên răng nanh, giữ nguyên vài giây cho nhựa định hình, không ấn sâu xuống lợi.
- Gỡ ra, để nguội hẳn trong nước mát, cắt bỏ phần thừa sắc cạnh nếu hướng dẫn cho phép.
- Đeo lại, kiểm tra cắn nhẹ không cộm, không đè lên lợi, không có cạnh sắc chạm môi hay lưỡi.
- Nếu răng giả lỏng, làm lại khuôn chứ không thêm keo; nếu đau, tháo ra.
Với loại dùng kèm sản phẩm cho răng giả, dùng lượng nhỏ, đúng loại dành cho miệng, rửa sạch phần còn lại khi tháo. Không bao giờ thử thay bằng keo dán đồ dùng, keo dán móng hay keo dán da; những loại này không được làm ra để ở trong miệng.
Ăn uống, nói chuyện và thời gian đeo
Răng nanh giả là phụ kiện để chụp ảnh và gặp gỡ, không phải để ăn. Tháo ra khi ăn: nhai làm răng giả lỏng, bật ra, có thể nuốt phải hoặc mắc ở họng. Uống nước qua ống hút được với loại chụp răng nhỏ, nhưng tránh đồ uống nóng vì nhiệt có thể làm mềm loại nhựa tự lấy khuôn.
Nói chuyện với răng nanh giả lúc đầu sẽ hơi ngọng, nhất là với hàm nhựa cả dải. Tập nói ở nhà vài lần, đọc to một đoạn văn, sẽ quen nhanh. Nếu bạn có lời thoại trong buổi diễn nhỏ, thử đọc với răng giả trước để biết chỗ nào cần nói chậm.
Không ngủ khi đeo, kể cả ngủ gật trên xe về. Lúc ngủ, khả năng nuốt phải hay hít phải vật lạ tăng lên. Trẻ lớn đeo răng giả đi tiệc cần người lớn nhắc tháo khi ăn và trước khi ngủ.
Không có giới hạn giờ chính thức cho răng giả hoá trang, nhưng nguyên tắc chung là đeo trong khoảng cần thiết cho tạo hình. Đeo cả ngày làm nước bọt đọng quanh chân răng giả, cọ vào lợi, dễ gây đau, lở. Một buổi tiệc hay một buổi chụp ảnh là khoảng thời gian hợp lý.
Vệ sinh, cất giữ răng giả và khi nào cần hỏi nha sĩ
Rửa ngay sau khi tháo. Tráng bằng nước mát, chải nhẹ bằng bàn chải mềm riêng, không dùng nước nóng với loại nhựa tự lấy khuôn vì sẽ làm biến dạng khuôn.
Khô rồi mới cất. Để khô trên khăn sạch, cất trong hộp nhỏ có nắp, ghi bên nào là răng trái, răng phải nếu là chụp đơn. Không cất chung với đạo cụ có bụi sơn, keo.
Không dùng chung. Răng giả đã lấy khuôn theo răng bạn và tiếp xúc nước bọt; dùng chung vừa không vừa răng người khác vừa là đường lây vi khuẩn.
Thay khi hỏng. Chụp răng nứt, mẻ, có cạnh sắc thì bỏ, đừng mài sửa rồi dùng tiếp vì vụn nhựa có thể rơi trong miệng.
Dừng và hỏi nha sĩ khi có dấu hiệu. Đau răng sau khi tháo, lợi sưng, chảy máu, vết loét trong má hay môi không lành sau vài ngày, răng thật bị lung lay hay mẻ là lý do để ngừng đeo và đi khám nha khoa.
Răng giả bị dính chặt không tháo được. Không cạy bằng vật kim loại hay dùng sức giật. Súc miệng nước ấm vừa phải, thử lại nhẹ nhàng; nếu vẫn không được, đến cơ sở nha khoa để được tháo an toàn.
Móng giả hoá trang: các loại và cách gắn
Móng giả trong hoá trang thường là móng vuốt nhọn cho nhân vật thú, ma cà rồng, phù thuỷ, hay móng sơn màu theo nhân vật. Có ba cách gắn phổ biến:
| Cách gắn | Hợp khi | Lưu ý |
|---|---|---|
| Miếng dán hai mặt đi kèm | Đeo vài giờ, muốn tháo nhanh, móng thật yếu | Bám kém hơn keo, dễ rơi khi cầm nắm nhiều |
| Keo dán móng chuyên dụng | Cần chắc cả ngày, nhân vật có móng dài | Chỉ bôi lên móng, không để dính da; tháo bằng ngâm |
| Móng chụp đầu ngón bằng nhựa mềm hoặc găng có móng | Trẻ em, người da nhạy cảm, cần tháo ra liên tục | Không dùng keo; có thể kém tự nhiên hơn khi chụp gần |
Một số người dị ứng với thành phần keo dán móng, thường thuộc nhóm acrylate, biểu hiện bằng đỏ, ngứa, sưng quanh móng hay ở những chỗ tay chạm tới như mí mắt, cổ. Nếu đã từng bị như vậy, chọn miếng dán hoặc móng chụp không keo. Không gắn móng giả lên móng đang bị nấm, viêm quanh móng, hay vết xước ở đầu ngón; đóng kín vùng tổn thương dưới móng giả làm tình trạng nặng hơn.
Keo dán móng thường dính da rất nhanh. Nếu lỡ dính hai ngón vào nhau, không giật ra; ngâm vào nước xà phòng ấm và gỡ từ từ. Keo dính vào mắt là việc khẩn cấp: rửa mắt bằng nhiều nước sạch và đi khám ngay.
Tháo móng giả không làm hỏng móng thật, và an toàn với móng vuốt dài
Cách tháo móng giả dán keo an toàn là ngâm cho keo mềm rồi gỡ từ từ, không cạy, không bẻ. Ngâm đầu ngón trong nước xà phòng ấm hoặc dung dịch tẩy móng theo hướng dẫn của bộ móng, chờ keo mềm, dùng que gỗ đẩy nhẹ từ mép bên vào. Dung dịch tẩy móng có thể làm khô da, nên bôi kem dưỡng tay sau khi tháo và để móng thật nghỉ vài ngày trước khi dán lại.
Cạy móng giả khi keo còn chắc là cách nhanh nhất để bóc theo cả lớp trên của móng thật, để lại móng mỏng, đau và dễ gãy trong nhiều tuần. Nếu bạn thường xuyên hoá trang, xen kẽ dùng móng chụp không keo để móng thật có thời gian hồi phục.
Với móng vuốt dài và nhọn, hãy nghĩ về người xung quanh. Bắt tay, chụp ảnh khoác vai, bế trẻ em, chạm vào trang phục người khác đều có thể gây xước. Mài bo nhẹ đầu vuốt, hoặc chọn loại nhựa mềm; ở sự kiện đông, tránh khua tay gần mặt người khác. Móng dài cũng làm bạn khó đeo, tháo kính áp tròng, khó cầm điện thoại và khó cài khoá trang phục: đeo lens và mặc đồ xong rồi mới gắn móng.
Với trẻ em, ưu tiên móng chụp mềm hoặc găng tay có móng vải, không dùng keo, không móng nhọn cứng. Trẻ hay đưa tay lên miệng, lên mắt, nên mọi phụ kiện ở đầu ngón cần đủ to để không nuốt được và không có cạnh sắc.
Mua răng nanh giả và móng giả: kiểm gì trên sản phẩm
Hai nhóm phụ kiện này thường được bán rất rẻ, theo bộ, ở mùa lễ hội; chất lượng chênh nhau nhiều. Trước khi mua và trước khi dùng, có vài điểm đáng kiểm:
- Thông tin sản phẩm: có tên nhà sản xuất hoặc đơn vị chịu trách nhiệm, hướng dẫn sử dụng tiếng Việt, thành phần chính, độ tuổi khuyến nghị nếu là đồ cho trẻ em.
- Mùi: nhựa có mùi hoá chất nồng khi mở gói là dấu hiệu nên cân nhắc, nhất là với đồ đặt trong miệng.
- Cạnh và bề mặt: sờ kỹ mép răng giả và mép móng; cạnh sắc, ba via nhựa còn sót có thể cứa lợi, môi hay da quanh móng.
- Kích cỡ: răng chụp quá nhỏ không giữ được, quá lớn cấn lợi; móng giả phải có đủ cỡ cho từng ngón, móng quá rộng tràn lên da quanh móng.
- Keo đi kèm: bộ móng có keo nên có hướng dẫn tẩy; bộ răng không được kèm keo không dành cho miệng.
- Đồ chơi hoá trang cho trẻ: ưu tiên sản phẩm ghi rõ dành cho trẻ ở độ tuổi của bé và đáp ứng quy định an toàn đồ chơi hiện hành; tránh bộ có chi tiết nhỏ rời.
- Giữ bao bì tới khi dùng xong, phòng khi có kích ứng cần đưa cho bác sĩ xem thành phần.
Đồ rẻ không có nghĩa là không dùng được, nhưng đồ đặt vào miệng và dán lên đầu ngón tay đáng được xem kỹ hơn một chiếc mặt nạ giấy. Nếu không chắc về một bộ răng giả, cách thay thế an toàn là vẽ răng nanh lên môi bằng màu hoá trang dành cho mặt.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng keo dán răng giả của người lớn tuổi trong nhà để gắn răng nanh hoá trang không?
Sản phẩm dành cho răng giả là loại được làm để dùng trong miệng, nên về nguyên tắc dùng được với lượng nhỏ, miễn là người dùng không dị ứng với thành phần. Không dùng chung tuýp đã mở nếu đầu tuýp chạm vào răng giả của người khác, và rửa sạch khi tháo.
Lỡ nuốt răng nanh giả thì phải làm gì?
Với chụp răng nhỏ trơn, nếu người đó vẫn thở, nói, nuốt bình thường, hãy liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn theo dõi. Nếu ho sặc, khó thở, đau ngực, nói không thành tiếng hay chảy nước dãi nhiều, đó là tình huống cấp cứu, gọi 115 hoặc đưa đi viện ngay.
Đeo răng nanh giả có làm hỏng men răng không?
Đeo ngắn, đúng loại, không keo lạ thì khó gây hại men răng. Nguy cơ đến từ keo không dành cho miệng, từ cạy răng giả bằng vật cứng và từ việc đeo khi răng đang có vấn đề. Thấy ê buốt hay đau sau khi tháo thì ngừng và hỏi nha sĩ.
Trẻ em có nên đeo răng nanh giả đi hoá trang Halloween không?
Trẻ nhỏ không nên vì nguy cơ hóc. Trẻ lớn hơn có thể đeo loại chụp hàm cả dải trong thời gian ngắn, có người lớn giám sát, tháo khi ăn và chạy nhảy. Vẽ răng nanh bằng sơn mặt an toàn lên môi là lựa chọn thay thế dễ hơn.
Móng giả bị bong một chiếc giữa sự kiện thì xử lý ra sao?
Nếu dùng miếng dán, thay miếng mới dự phòng. Nếu dùng keo, rửa sạch tay, lau khô móng thật, dán lại bằng keo móng chuyên dụng ở nơi đủ sáng. Không dùng keo siêu dính lấy từ hộp đồ sửa đạo cụ thay cho keo móng.
Đang mang thai hay cho con bú có dùng keo dán móng được không?
Không có câu trả lời chung cho mọi sản phẩm. Điều chắc là nên dùng ở nơi thông gió, tránh hít hơi dung môi, chọn miếng dán hoặc móng chụp không keo khi có thể. Nếu lo lắng, hỏi bác sĩ đang theo dõi thai kỳ.