Người cận thị chơi cosplay: lens màu có độ, kính gọng hay đeo kính dưới mặt nạ

Người cận thị chơi cosplay có ba hướng chính: đeo kính áp tròng màu có độ sau khi bác sĩ mắt đo và cho phép, giữ kính gọng và biến nó thành một phần tạo hình hoặc chọn nhân vật đeo kính, hoặc đeo kính gọng bên dưới mặt nạ, mũ giáp khi trang phục che mặt. Không hướng nào sai; lựa chọn phụ thuộc độ cận, nhân vật, thời gian ở sự kiện và việc mắt bạn có hợp với kính áp tròng hay không.

Điều quan trọng nhất là không đoán độ. Độ trên đơn kính gọng không chuyển thẳng thành độ kính áp tròng, nhất là với cận nặng và loạn thị. Bài này so sánh ba hướng, giải thích chỗ dễ nhầm về độ, rồi đi vào mẹo thực tế: chọn gọng hợp nhân vật, chống mờ hơi dưới mặt nạ, tránh lóa khi chụp ảnh.

Ba lựa chọn, đặt cạnh nhau

Bảng dưới không xếp hạng các cách, chỉ cho thấy mỗi cách đổi lấy cái gì:

Nhiều người kết hợp: đeo lens có độ trong khoảng chụp ảnh chính, phần còn lại của ngày đổi sang kính gọng. Cách này giữ được tạo hình trên ảnh mà không bắt mắt chịu lens cả ngày. Dù chọn cách nào, mang theo kính gọng dự phòng là thói quen đáng giữ cho mọi người cận đi sự kiện.

Độ kính gọng không phải là độ kính áp tròng

Kính gọng nằm cách mắt khoảng hơn một centimet, còn kính áp tròng nằm ngay trên giác mạc. Vì khoảng cách khác nhau, cùng một mức điều chỉnh cho mắt cần hai con số khác nhau ở hai loại kính. Với độ thấp, chênh lệch nhỏ và thường không đáng kể; với độ cận hoặc viễn cao, chênh lệch đủ lớn để nếu bạn lấy nguyên con số trên đơn kính gọng đi mua lens, bạn sẽ nhìn không rõ hoặc mỏi mắt. Người cận nặng thường thấy độ lens được kê thấp hơn độ kính gọng.

Loạn thị là chỗ thứ hai dễ nhầm. Lens màu thông thường chỉ điều chỉnh cận hoặc viễn. Người loạn thị đáng kể cần loại lens thiết kế riêng cho loạn thị, có trục phải khớp với mắt; loại này ít mẫu màu hơn. Đeo lens màu không điều chỉnh loạn có thể khiến bạn nhìn nhoè, nhức đầu, dù độ cận đã đúng.

Thứ ba là thông số hình học: độ cong và đường kính lens phải hợp với giác mạc. Những thông số này không có trên đơn kính gọng. Vì vậy cách duy nhất có cơ sở là đi khám để được đo và kê thông số kính áp tròng riêng, rồi mua đúng thông số đó.

Một điều cần tránh: mua lens màu có độ "gần đúng" với độ bạn nhớ, hoặc đeo lens có độ của bạn bè cùng độ. Ngoài việc nhìn không rõ, lens không vừa làm tăng nguy cơ trầy và kích ứng. Lens màu không độ đeo chồng bên trên kính gọng thì không có vấn đề gì về thị lực, nhưng màu mắt khi đó cũng ít ai thấy.

Biến kính gọng thành một phần của tạo hình

Chọn nhân vật đeo kính. Rất nhiều nhân vật trong truyện tranh, phim hoạt hình và phim truyền hình đeo kính: thám tử, thủ thư, nhà khoa học, học sinh gương mẫu, quản gia. Với người cận, đây là những vai mà kính của bạn vừa là công cụ vừa là đạo cụ.

Đổi gọng cho hợp nhân vật. Nếu bạn có đơn kính còn hiệu lực, làm thêm một cặp kính gọng theo kiểu nhân vật (gọng tròn kim loại mảnh, gọng vuông bản to, gọng nửa viền) là khoản đầu tư dùng lại được cho nhiều tạo hình. Màu gọng nên hợp với màu tóc giả hơn là màu mắt.

Nhân vật không đeo kính. Bạn vẫn có thể đeo kính gọng và chấp nhận lệch một chi tiết. Gọng mảnh, không viền, màu trung tính sẽ "biến mất" khỏi tạo hình tốt hơn gọng dày. Phần lớn người xem nhận ra nhân vật qua tóc và trang phục.

Kính và tóc giả. Đội tóc giả trước, đeo kính sau. Thử đặt càng kính trên tóc giả hoặc luồn giữa lưới và mũ tóc, xem cách nào không đẩy mũ tóc lệch, không ép đau sau tai. Tóc giả có mái dài dễ chạm mặt kính, nên tỉa mái chỗ chạm gọng.

Kính với tai giả. Tai giả bọc vành tai có thể cấn càng kính. Chọn tai giả kiểu gắn băng đô hoặc gắn tóc giả, hoặc điều chỉnh vị trí đầu càng kính để không đè lên mép tai giả.

Đeo kính gọng dưới mũ giáp, mặt nạ, đầu nhân vật

Trang phục có mũ giáp kín hay đầu linh vật làm người cận khó xử nhất: không đeo kính thì không thấy đường, đeo kính thì mờ hơi và ép đau. Một số mẹo người chơi hay dùng:

• Đo chỗ cho kính ngay từ lúc làm mũ: chừa khoảng trống phía trước mắt và hai bên thái dương, đừng để mặt trong mũ ép thẳng vào gọng.
• Dây giữ kính sau gáy để kính không tuột khi cúi đầu, vì trong mũ kín bạn không đưa tay vào chỉnh được.
• Chống mờ hơi: tạo lối thông khí gần miệng và mũi để hơi thở thoát ra ngoài chứ không bốc lên mặt kính, thêm quạt nhỏ chạy pin nếu mũ đủ lớn; dùng sản phẩm chống mờ dành cho kính mắt theo hướng dẫn.
• Lót mút mềm ở những chỗ mũ chạm gọng để không ép đau sống mũi.
• Tầm nhìn bị thu hẹp trong mũ kín, kể cả khi kính rõ. Đi cùng một người dẫn đường, nhất là khi lên xuống cầu thang và qua chỗ đông.
• Tháo mũ nghỉ thường xuyên; mũ kín cộng với kính mờ hơi là công thức cho chóng mặt và say nóng.

Không đeo lens dưới mũ kín nhiều giờ chỉ để tránh kính mờ, nếu bác sĩ chưa nói mắt bạn chịu được trong điều kiện đó; môi trường nóng, khô gió quạt và bụi xốp bên trong mũ không phải chỗ lý tưởng cho kính áp tròng.

Viễn thị, loạn thị và mắt lão: những trường hợp ít được nói tới

Phần lớn lời khuyên về cosplay đeo kính viết cho người cận, nhưng không ít người chơi là người viễn thị, loạn thị đáng kể hay đã bắt đầu cần kính đọc. Những trường hợp này có điểm chung: lựa chọn lens màu có độ hẹp hơn và càng cần bác sĩ kê đúng.

Người viễn thị có thể nhìn xa tương đối được khi không đeo kính, nhưng mỏi mắt khi nhìn gần như khâu vá, trang điểm, đọc lịch sự kiện. Nếu bỏ kính để tạo hình, hãy làm các việc nhìn gần trước khi tháo kính. Người loạn thị nên hỏi bác sĩ có loại lens màu cho loạn thị phù hợp không; nếu không có, kính gọng có thể là lựa chọn ổn định hơn.

Người đã cần kính đọc thường phải mang theo kính đọc để trang điểm, sửa đồ, xem điện thoại; mẹo nhỏ là kẹp kính đọc vào túi trang phục hoặc dùng dây đeo cổ, không để trong túi xách khó lấy. Với những bộ trang phục có găng tay, kính có dây đeo đỡ hẳn việc lục tìm.

Người đã phẫu thuật khúc xạ hoặc đang điều trị bệnh mắt nên hỏi lại bác sĩ trước khi đeo bất kỳ lens màu nào, vì bề mặt giác mạc sau can thiệp có những lưu ý riêng.

Chụp ảnh khi đeo kính gọng: tránh lóa và méo

Nghiêng gọng một chút. Đẩy nhẹ phần càng kính lên khỏi tai vài milimét để mặt kính chúc xuống; ánh đèn phản chiếu sẽ đi xuống dưới thay vì đi thẳng vào máy ảnh. Thay đổi nhỏ nhưng thường đủ.

Đổi góc đèn. Đèn flash gắn trên máy chiếu thẳng vào mặt kính tạo đốm sáng. Đèn đặt lệch sang một bên và cao hơn đầu, hoặc dội đèn lên trần, giảm lóa rõ rệt.

Tròng chống phản quang. Nếu làm cặp kính riêng cho tạo hình, tròng có lớp chống phản quang giúp ảnh trong hơn. Đây là lựa chọn bình thường ở cửa hàng kính, không cần loại đặc biệt.

Kính cận nặng làm mắt trông nhỏ. Đó là đặc tính quang học của tròng kính cận. Đứng xa máy ảnh hơn và dùng tiêu cự dài hơn giúp giảm cảm giác méo ở viền mặt; kính viễn thì ngược lại, mắt trông to hơn.

Gọng không tròng cho ảnh. Một số người chụp ảnh với gọng không tròng để tránh phản chiếu, rồi đeo lại kính thật ngay khi di chuyển. Chỉ làm vậy khi đứng yên tại chỗ chụp, không đi lại khi không nhìn rõ.

Ngày sự kiện của người cận: chuẩn bị gì thêm

Người cận đi sự kiện cosplay nên chuẩn bị thêm vài thứ so với người khác. Một cặp kính gọng dự phòng trong hộp cứng là món quan trọng nhất, kể cả khi bạn định đeo lens cả ngày: lens có thể rơi, rách, mắt có thể đỏ; có kính dự phòng, bạn tháo lens ngay mà không phải đi lại mò mẫm.

Nếu đeo lens, mang theo hộp đựng sạch, dung dịch chai nhỏ, nước mắt nhân tạo dùng được với lens, và một vỉ lens dự phòng. Đặt tất cả trong một túi nhỏ riêng để không phải lục giữa đống đạo cụ. Với lens dùng một lần, tháo ra là bỏ, không cất lại vào hộp rồi đeo tiếp buổi chiều.

Hãy tính đường về. Nếu bạn tự lái xe hay đi xe máy về, nhất là về đêm, đừng đeo lens màu có vùng màu đậm hoặc lens đã đeo gần hết giờ cho phép; đổi sang kính gọng trước khi lên xe. Mắt mỏi sau một ngày dài cộng với ánh đèn đường là điều kiện nhìn kém.

Cuối cùng, báo người đi cùng rằng bạn đang đeo lens hay không nhìn rõ khi bỏ kính. Trong đám đông, một người bạn biết điều đó sẽ dẫn bạn qua cầu thang, nhặt giúp kính khi rơi, và nhắc bạn tháo lens khi thấy bạn cứ dụi mắt.

Nếu kính gọng là một phần của tạo hình, mang thêm khăn lau kính và một hộp cứng: bụi phấn, keo xịt tóc và mồ hôi bám lên mặt kính rất nhanh, và kính đặt tạm trên bàn trang điểm ở phòng thay đồ đông người là thứ dễ bị đè vỡ nhất.

Câu hỏi thường gặp

Cận nặng có đeo được lens màu có độ không?

Nhiều người cận nặng vẫn đeo được nếu có loại lens màu ở dải độ đó và mắt phù hợp khi khám. Tuy vậy, dải độ của lens màu thường hẹp hơn lens trong, và độ lens có thể khác độ kính gọng. Chỉ bác sĩ mắt đo trực tiếp mới cho biết bạn có lựa chọn phù hợp hay không.

Có thể đeo lens màu không độ chồng với kính gọng không?

Về thị lực thì được, vì kính gọng vẫn làm việc điều chỉnh. Nhưng lens không độ vẫn là kính áp tròng, vẫn cần khám, vệ sinh và giới hạn giờ đeo như mọi loại lens. Cân nhắc xem màu mắt sau mặt kính có đủ rõ để đáng đeo không.

Đơn kính gọng mới đo tuần trước có dùng để mua lens được không?

Không nên. Đơn kính gọng thiếu các thông số độ cong, đường kính và chưa quy đổi theo khoảng cách nằm trên mắt. Hãy đề nghị nơi khám đo và kê riêng cho kính áp tròng.

Kính bị mờ hơi khi đeo khẩu trang hay mặt nạ thì làm sao?

Nguyên nhân là hơi thở ấm thoát lên trên. Ép mép trên khẩu trang hay mặt nạ khít sống mũi, tạo lối thoát hơi ở phía dưới hoặc hai bên, dùng sản phẩm chống mờ dành cho kính mắt, và nghỉ cho kính khô khi cần.

Trẻ em cận thị muốn hoá trang nhân vật thì nên làm thế nào?

Với trẻ em, giữ kính gọng là lựa chọn an toàn và đơn giản. Có thể chọn nhân vật đeo kính, hoặc thêm gọng kính đồ chơi không tròng gắn lên mũ để tạo hình khi chụp ảnh. Lens màu cho trẻ chỉ khi bác sĩ mắt đồng ý.

Đeo kính gọng chơi cosplay có bị coi là không chuyên không?

Không. Cosplay là sở thích sáng tạo, không có luật nào yêu cầu bỏ kính. Nhiều người chơi lâu năm vẫn đeo kính gọng khi cần nhìn rõ và an toàn, và cộng đồng nhìn chung đánh giá cao tinh thần chơi hơn từng chi tiết.